Аннотация
В статье рассмотрены технологии ИИ используемые при исслелованиях исторических памятников. Описаны основные направления применения ИИ при их изучении , отмечается, что технологии ИИ позволяют не только документировать культурное наследие, но и прогнозировать риски разрушения археологических памятников, обеспечивая более эффективную их реставрацию. Показаны преимущества применения ИИ: -снижение ошибок при обработке больших массивов данных; - автоматическое выявление повреждений и аномалий; - ускорение процесса документации - от недель работы до часов. Современные технологии искусственного интеллекта открывают новые возможности для изучения, анализа и сохранения исторических памятников. This article examines AI technologies used in the study of historical monuments. It describes the main areas of AI application in their study, noting that AI technologies not only enable the documentation of cultural heritage but also predict the risks of destruction of archaeological sites, ensuring their more effective restoration. The advantages of using AI are demonstrated: - reduction of errors when processing large data sets; - automatic detection of damage and anomalies; - acceleration of the documentation process from weeks to hours. Modern artificial intelligence technologies open up new possibilities for the study, analysis, and preservation of historical monuments. Бұл мақалада тарихи ескерткіштерді зерттеуде қолданылатын ЖИ технологиялары қарастырылған. Онда ЖИ технологияларының мәдени мұраны құжаттауға мүмкіндік беріп қана қоймай, сонымен қатар археологиялық орындардың жойылу қаупін болжап, оларды тиімдірек қалпына келтіруді қамтамасыз ететіні атап өтіледі. ЖИ қолданудың артықшылықтары көрсетілген: - үлкен деректер жиынтығын өңдеу кезіндегі қателіктерді азайту; - зақымданулар мен ауытқуларды автоматты түрде анықтау; - құжаттау процесін апталардан сағаттарға дейін жеделдету. Заманауи жасанды интеллект технологиялары тарихи ескерткіштерді зерттеу, талдау және сақтау үшін жаңа мүмкіндіктер ашады.