Аннотация
Мақалада Қазақстанның су ресурстарының, оның ішінде жерасты суларының негізгі ластану көздері қарастырылып, олардың жай-күйін бағалауға арналған қашықтан мониторингтеу әдісі ұсынылған. Зерттеудің мақсаты – Балқаш көлі жағалауындағы кен өндіру және кен байыту кәсіпорындарының қызметінен туындайтын ауыр металдармен ластану ерекшеліктерін анықтау және оның алдын алуға бағытталған инженерлік қолжетімді әрі экономикалық тиімді әдісті әзірлеу. Зерттеу барысында дренаждық жүйелер мен бақылау ұңғымаларын пайдалана отырып, ластаушы заттардың таралу бағытын бақылау тәсілі қарастырылды. Ұсынылған әдіс дренаждық арналар мен көл аралығында орналасқан бақылау ұңғымалары арқылы ластаушы заттардың миграциясын үздіксіз бақылауға мүмкіндік береді. Нәтижелер тау-кен кәсіпорындарында енгізіліп, Satbayev University оқу үдерісінде қолданылуда This paper examines the major sources of water pollution in Kazakhstan, including groundwater, and proposes a remote monitoring method for assessing their condition. The aim of the study is to identify the characteristics of heavy metal pollution caused by the activities of mining and ore-processing enterprises in the coastal zone of Lake Balkhash and to develop an engineering-feasible and economically efficient method for preventing such pollution. The proposed method enables continuous monitoring of contaminant migration through observation wells installed between drainage channels and the lake, providing information on changes in water quality. The research results have been implemented at mining enterprises in Kazakhstan and are used in the educational process at Satbayev University В статье рассмотрены основные источники загрязнения водных ресурсов Казахстана, включая подземные воды, и предложен метод дистанционного мониторинга их состояния. Цель исследования – выявление особенностей загрязнения тяжелыми металлами, обусловленного деятельностью горнодобывающих и горно-обогатительных предприятий, расположенных на побережье озера Балхаш, и разработать инженерно доступный и экономически эффективный метод, направленный на предупреждение данного загрязнения. В исследовании рассмотрен подход, основанный на использовании дренажных систем и наблюдательных скважин для контроля миграции загрязняющих веществ. Предлагаемый метод обеспечивает непрерывный контроль распространения загрязнителей с использованием скважин, размещенных между дренажными каналами и озером, что позволяет отслеживать изменения качества воды. Результаты исследования внедрены на горнодобывающих предприятиях и используются в образовательном процессе Satbayev University