Аннотация
Мақалада тұлғаның қабылдауы мен психологиялық әл-ауқатына Барнум эффектісінің ықпалы қарастырылады. Барнум эффектісі адамның өзіне бағытталған жалпыланған және нақты емес сипаттамаларды жеке басына дәл сәйкес келеді деп қабылдау бейімділігін білдіреді. Зерттеудің мақсаты –Барнум эффектісінің тұлғаның өзін-өзі қабылдауына, «Мен» тұжырымдамасына және психологиялық әл-ауқат көрсеткіштеріне ықпалын теориялық және эмпирикалық тұрғыдан талдау. Зерттеуге Қазақстанның жоғары оқу орындарында білім алатын 20–22 жас аралығындағы 70 студент қатысты. Зерттеу барысында К. Риффтің «Психологиялық әл-ауқат шкаласы» әдістемесі қолданылды. Нәтижелер студенттердің өзін-өзі қабылдау, тұлғалық өсу, автономия, өмірлік мақсаттар және қоршаған ортаны басқару көрсеткіштері бойынша салыстырмалы түрде жоғары деңгейге ие екенін көрсетті. Сонымен қатар, тұлғаның өзін қабылдау ерекшеліктері мен психологиялық әл-ауқаты арасында өзара байланыс бар екендігі анықталды. Барнум эффектісі адамның өзі туралы ақпаратты қабылдауына әсер етіп, тұлғалық бағалаулардың қалыптасуына ықпал ететіні дәлелденді. Зерттеу нәтижелері тұлғаның психологиялық әл-ауқатын сақтау мен нығайтуда сыни ойлау дағдыларын дамыту және өзіндік рефлексияны жетілдірудің маңыздылығын көрсетеді.