Аннотация
Бұл мақалада шикі мұнайды алғашқы өңдеу сатылары, оның ішінде механикалық және физика-химиялық бөлу үдерістері егжей-тегжейлі талданады. Үшфазалы вертикалды сепаратор-бұл процестің негізгі түйіндерінің бірі таңдалады. Бұл құрылғы мұнай құрамынан суды және ілеспе газдарды ажыратуға бағытталған және нәтижесінде өңдеудің келесі сатылары үшін мұнайдың сапасы мен тұрақтылығы қамтамасыз ететініне көз жеткіземіз. Мұнай зауытындағы үшфазалы мұнайды тазалау процесі зерттеледі, оның ішінде вертикалды сепараторлардың құрылымдық және функционалдық ерекшеліктері сипатталады.Үшфазалы сепаратордың математикалық моделін құрастырылады және MATLAB/Simulink платформасында автоматтандырылған басқару жүйесі модельденеді. Басқару жүйесінің өтпелі процестерін талдау және классикалық ПИД-регулятордың әлсіз жақтары анықталады. Интеллектуалды басқару әдісін енгізу арқылы, PSO алгоритмі арқылы оңтайландырылған ПИД-регулятор синтезделеді. Әртүрлі басқару нұсқаларын салыстыру арқылы тиімді басқару стратегиясын таңдау және жүйенің жауап беру сапасын жақсарту қарастырылады.