Аннотация
Background:Gestational diabetes mellitus (GDM) is a growing public health concern associated with adverse maternal and neonatal outcomes. Patient satisfaction represents an essential indicator of quality of care, particularly within primary healthcare settings responsible for screening, diagnosis, and follow-up of GDM. The Patient Satisfaction Questionnaire-18 (PSQ-18) is widely used internationally; however, no validated Kazakh or Russian versions tailored for pregnant women with GDM previously existed. Aim: To adapt and validate the PSQ-18 for use among pregnant women with GDM in Kazakhstan. Methods: A cross-sectional study was conducted. Forward–backward translation, expert review, and cultural adaptation processes were performed for Kazakh and Russian versions. The questionnaire was pilot-tested among 100 pregnant women with GDM (50 for each language version) in outpatient clinics in Aktobe. Internal consistency was assessed using Cronbach’s alpha. Results:Minor linguistic and conceptual adjustments were introduced to improve clarity and cultural relevance. Cronbach’s alpha demonstrated acceptable internal consistency for both versions: 0.821 (Russian) and 0.758 (Kazakh). Pilot results confirmed comprehensibility and usability of the adapted tool in routine antenatal care settings. Conclusion: The Kazakh and Russian versions of the PSQ-18 are reliable and culturally appropriate instruments for evaluating patient satisfaction among pregnant women with GDM in Kazakhstan's outpatient settings. Their use may support quality improvement and patient-centered care initiatives in primary healthcare. Актуальность: Гестационный сахарный диабет (ГСД) является актуальной проблемой общественного здравоохранения и связан с неблагоприятными материнскими и перинатальными исходами. Удовлетворённость пациентов является важным индикатором качества медицинской помощи, особенно на уровне первичной медико-санитарной помощи, где осуществляются скрининг, диагностика и наблюдение беременных с ГСД. Опросник удовлетворённости пациентов PSQ-18 широко используется в международных исследованиях, однако до настоящего времени не существовало валидированных казахской и русской версий для беременных с ГСД. Цель: Адаптировать и валидировать опросник PSQ-18 для беременных женщин с ГСД в Казахстане. Методы: Проведено поперечное исследование. Выполнены прямой и обратный перевод, экспертная оценка и культурная адаптация казахской и русской версий опросника. Пилотирование проведено среди 100 беременных женщин с ГСД (50 — русская версия, 50 — казахская) в амбулаторных организациях здравоохранения г. Актобе. Внутренняя согласованность оценивалась с использованием коэффициента альфа Кронбаха. Результаты: В анкету внесены незначительные лингвистические и концептуальные корректировки для повышения ясности и культурной релевантности. Значения альфа Кронбаха составили 0,821 для русской версии и 0,758 для казахской, что свидетельствует о приемлемой внутренней согласованности. Пилотирование подтвердило понятность и применимость инструмента в условиях амбулаторной акушерской помощи. Заключение: Казахская и русская версии PSQ-18 являются надёжными и культурно адаптированными инструментами для оценки удовлетворённости медицинской помощью среди беременных женщин с ГСД в амбулаторных условиях Казахстана. Использование данного инструмента позволит поддержать процессы улучшения качества и пациент-ориентированности на уровне ПМСП. Өзектілігі: Гестациялық қант диабеті (ГҚД) – ана мен нәресте денсаулығына кері әсер ететін өзекті қоғамдық денсаулық сақтау мәселесі. Пациенттердің қанағаттануы медициналық көмектің сапасының маңызды көрсеткіші болып табылады, әсіресе ГҚД бар жүкті әйелдерді скринингтеу, диагностикалау және бақылауды жүзеге асыратын алғашқы медициналық-санитариялық көмек (АМСК) деңгейінде. PSQ-18 науқастардың қанағаттануын бағалау сауалнамасы халықаралық зерттеулерде кеңінен қолданылады, алайда осы уақытқа дейін ГҚД бар жүкті әйелдер үшін бейімделген және валидтелген қазақ және орыс нұсқалары болмаған. Мақсаты: Қазақстандағы ГҚД бар жүкті әйелдер арасында PSQ-18 сауалнамасының қазақ және орыс тіліндегі нұсқаларын бейімдеу және валидтеу. Әдістер: Көлденең зерттеу жүргізілді. Сауалнама қазақ және орыс тілдеріне тікелей және кері аударылып, сараптамалық бағалау мен мәдени бейімдеу жүргізілді. Пилоттық сынақ Актөбе қаласындағы амбулаториялық ұйымдарда ГҚД диагнозы бар 100 жүкті әйел арасында (50 — орысша, 50 — қазақша нұсқа) жүргізілді. Ішкі сәйкестігі Кронбах альфа коэффициенті арқылы бағаланды. Нәтижелер: Сауалнама элементтерінің түсініктілігін арттыру үшін неғұрлым айқын және мәдени тұрғыдан сәйкес тұжырымдарға түзетулер енгізілді. Кронбах альфа коэффициенті орыс нұсқасы үшін 0,821 және қазақ нұсқасы үшін 0,758 құрады, бұл шкалалардың жеткілікті ішкі сәйкестігіне дәлел. Пилоттық зерттеу сауалнаманың амбулаториялық акушерлік көмек жағдайында қолдануға қолайлы және түсінікті екенін көрсетті. Қорытынды: PSQ-18 сауалнамасының қазақ және орыс тілдеріндегі нұсқалары ГҚД бар жүкті әйелдердің медициналық көмекке қанағаттануын бағалауға арналған сенімді және мәдени тұрғыдан бейімделген құрал болып табылады. Бұл құралды пайдалану АМСК деңгейінде пациентке бағдарланған көмекті және медициналық қызмет сапасын жақсарту бастамаларын қолдауға мүмкіндік береді.