Аннотация
Introduction: In modern vascular surgery, occlusive lesions of the aortoiliac segment (AIS) represent one of the most pressing problems. It is generally accepted that the detection of AIS occlusion indicates the severity and prevalence of the atherosclerotic process, and therefore a high probability of combined occlusive lesions in other arterial basins. Of particular importance in this regard is the lesion of the arterial bed of vital organs – the heart and brain. Objective. To conduct a comparative analysis of the results of surgical treatment of occlusive lesions of the AIS with and without correction of predictors of complications from vital organs, and to evaluate their effectiveness. Materials and methods: Study design — prospective non-randomised clinical observation. The analysis included 143 patients with occlusive lesions of the aortoiliac segment (AIS) who underwent surgery in 2018–2024 in the cardiovascular surgery department of the NCJSC «Semey Medical University» University Hospital. Depending on the tactics used, patients were divided into two groups: Group 1 (n = 64) — patients who underwent emergency reconstructive interventions on the AIS without prior correction of coronary and carotid artery lesions, without pelvic revascularisation, and without treatment for renal failure. Group 2 (n = 79) — patients who, if indicated, underwent preliminary correction of cardiac and cerebrovascular pathology, revascularisation of the pelvic arteries, and stabilisation of renal function before the main operation. Results: In the early postoperative period (30 days), complications were recorded in 43.8% of patients in the first group and in 10.1% in the second group (p = 0.0002). Systemic complications (myocardial infarction, ACA stroke, multiple organ failure) were significantly more common in the first group (p < 0.01). The 30-day mortality rate decreased from 12% in the first group to 2.5% in the second. In the long term (5 years), the overall complication rate was 40.7% versus 11.5% (p = 0.0003). Cumulative Kaplan-Meier survival reached 80% in the first group and 95% in the second, with statistically significant differences (Log-Rank p = 0.029). Conclusion: The implementation of this tactic not only improved the immediate results of treatment, but also significantly increased the long-term survival of patients. Comprehensive preoperative preparation aimed at correcting functional disorders of vital organs and optimising the staging of vascular interventions have proven their effectiveness and can be recommended as a safe and clinically justified method of treating occlusions of the aorto-iliac segment in patients with severe concomitant pathology. Введение: В современной сосудистой хирургии окклюзионные поражения аорто-подвздошного сегмента (АПС), представляют одну из наиболее актуальных проблем. Общепринятым считается мнение, что обнаружение окклюзии АПС свидетельствует о тяжести и распространенности атеросклеротического процесса, а значит и большой вероятности сочетанных окклюзирующих поражений в других артериальных бассейнах. Особую важность в этом отношении представляет поражение артериального русла жизненно важных органов – сердца и головного мозга. Цель исследования. Провести сравнительный анализ результатов оперативного лечения окклюзионных поражений АПС с коррекцией и без коррекции предикторов осложнений со стороны жизненно важных органов, оценить их эффективность. Материалы и методы: Дизайн исследования — проспективное нерандомизированное клиническое наблюдение. В анализ включено 143 пациента с окклюзионными поражениями аорто-подвздошного сегмента (АПС), прооперированных в 2018–2024 гг.в отделении сердечно-сосудистой хирургии Университетского Госпиталя НАО «Медицинский университет Семей». В зависимости от применённой тактики пациенты разделены на две группы: 1-я группа (n = 64) — больные которым выполнялись экстренные реконструктивные вмешательства на АПС без предварительной коррекциипоражений коронарных и сонных артерий, без реваскуляризации тазового бассейна и без лечения почечной недостаточности. 2-я группа (n = 79) — пациенты, которым при наличии показаний предварительно выполнялась коррекция кардиальной и цереброваскулярной патологии, реваскуляризация тазовых артерий и стабилизация функции почек перед основной операцией. Результаты: В раннем послеоперационном (30-дневном) периоде осложнения зарегистрированы у 43,8 % пациентов первой группы и у 10,1 % — второй (p = 0,0002). Системные осложнения (инфаркт миокарда, ОНМК, полиорганная недостаточность) достоверно чаще наблюдались в первой группе (p < 0,01). 30-дневная летальность снизилась с 12 % в первой группе до 2,5 % во второй. В отдалённом (5-летнем) периоде общая частота осложнений составила 40,7 % против 11,5 % (p = 0,0003). Кумулятивная выживаемость по Каплану–Майеру достигала 80 % в первой группе и 95 % во второй, различия статистически значимы (Log-Rank p = 0,029). Заключение: Внедрение данной тактики позволило не только улучшить непосредственные результаты лечения, но и значительно повысить отдалённую выживаемость пациентов. Комплексная предоперационная подготовка, направленная на коррекцию функциональных нарушений жизненно важных органов, и оптимизация этапности сосудистых вмешательств доказали свою эффективность и могут быть рекомендованы как безопасный и клинически оправданный метод лечения окклюзий аорто-подвздошного сегмента у больных с тяжёлой сопутствующей патологией. Кіріспе: Қазіргі тамырлы хирургияда қолқа-мықын сегментінің (ҚМС) окклюзиялық зақымдануы ең өзекті мәселелердің бірі. ҚМС окклюзиясын анықтау атеросклеротикалық процестің ауырлығы мен таралуын, демек, басқа артериялық бассейндерде біріктірілген окклюзиялық зақымданулардың үлкен ықтималдығын көрсетеді деген жалпы қабылданған пікір. Осыған байланысты өмірлік маңызды мүшелердін – жүрек пен мидың артериялық арнасының зақымдануы ерекше маңызды. Зерттеудің мақсаты. Өмірлік маңызды мүшелер тарапынан асқынулардың болжаушыларын түзетумен және түзетусіз ҚМС окклюзиялық зақымдануларын жедел емдеу нәтижелеріне салыстырмалы талдау жүргізу, олардың тиімділігін бағалау. Материалдар мен Әдістері: Зерттеу дизайны-проспективті рандомизацияланбаған клиникалық бақылау. Талдауға 2018-2024 жылдары "СМУ КеАҚ " университеттік госпиталінің жүрек-қан тамырлары хирургиясы бөлімінде ота жасалған қолқа-мықын сегментінің (ҚМС) окклюзиялық зақымдануы бар 143 пациент енгізілді. Қолданылатын тактикаға байланысты науқастар екі топқа бөлінеді: 1-ші топ (N = 64) — коронарлық және каротид артерияларының зақымдануын алдын ала түзетусіз, жамбас бассейнінің реваскуляризациясынсыз және бүйрек жеткіліксіздігін емдеусіз ҚМС-не шұғыл реконструктивтік араласулар жасалған науқастар. 2-ші топ (N = 79) — көрсетілімдер болған кезде алдын ала жүрек және цереброваскулярлық патологияны түзету, жамбас артерияларын реваскуляризациялау және негізгі ота алдында бүйрек қызметін тұрақтандыру орындалған науқастар. Нәтижелер: ерте операциядан кейінгі (30 күндік) кезеңде асқынулар бірінші топтағы пациенттердің 43,8%- тіркелген және 10,1 % — екіншісінде (p = 0,0002) тіркелді. Жүйелік асқынулар (миокард инфарктісі, ми қан айнылымының жедел бұзылысы, көп мүшелік жеткіліксіздік) бірінші топта жиі байқалды (p < 0,01). 30 күндік өлім бірінші топтағы 12% - дан екінші топтағы 2,5% - ға дейін төмендеді. 5 жылдық кезеңде асқынулардың жалпы жиілігі 11,5% - ға қарсы 40,7 % құрады (p = 0,0003). Каплан-Майердің жиынтық өмір сүру деңгейі бірінші топта 80%-ға, ал екінші топта 95% - ға жетті, айырмашылықтар статистикалық маңызды (Log-Rank p = 0,029). Қорытынды: бұл тактиканы енгізу емдеудің тікелей нәтижелерін жақсартып қана қоймай, науқастардың қашықтықтан өмір сүруін едәуір арттырды. Өмірлік маңызды органдардың функционалдық бұзылыстарын түзетуге және тамырлы араласулардың кезеңділігін оңтайландыруға бағытталған кешенді операция алдындағы дайындық тиімділігі дәлелденді және ауыр қатар жүретін патологиясы бар науқастарда қолқа-мықын сегментінің окклюзиясын емдеудің қауіпсіз және клиникалық негізделген әдісі ретінде ұсынылуы мүмкін.