Аннотация
Background. Gambling addiction is becoming an increasingly common problem among adolescents and adults. Early diagnosis and prevention are key to avoid social and psychological consequences. As primary healthcare (PHC) serves as the first point of contact for patients, their families, and physicians, this study aims to examine the experiences of PHC psychologists in the detection, prevention, and management of gambling addiction across different age groups. Materials and methods. We conducted a qualitative study with primary care psychologists to explore their experiences in identifying, preventing, and managing gambling disorder. Semi-structured interviews covered patient demographics, prevalence, diagnostic tools, prevention, support, and challenges. Data were analyzed using Dedoose software to identify themes, patterns, and barriers, providing insights for improving clinical practices, training, preventive programs, and policy interventions in gambling disorder care. Results. Interviews with ten primary care psychologists (aged 25–45, 3 months–15 years’ experience) revealed that gambling disorder is most prevalent among 18–24-year-olds, with adolescents 11–18 and adults 25–45 at moderate risk. Psychologists reported it often co-occurs with mental health issues such as depression, anxiety, and social isolation. Identification relies on interviews, standardized questionnaires, and observation, while prevention and intervention include education, therapy, family work, motivational interviewing, and collaboration with social and medical services. Specialists also noted a recent increase in female patients and emphasized that many individuals only seek help after family intervention. Loneliness and online engagement were identified as key vulnerability factors. Conclusions. Gambling disorder is most prevalent among young adults and often co-occurs with mental health issues, highlighting the need for early identification and targeted interventions in primary care. Future efforts should focus on enhancing psychologist training, expanding preventive programs, and strengthening collaboration with social and medical services to improve detection, support, and treatment outcomes. Актуальность. Зависимость от азартных игр становится всеболее распространенной проблемой среди подростков и взрослых. Ранняя диагностика и профилактика являются ключом к предотвращению социальных и психологических последствий. Поскольку первичная медико-санитарная помощь (ПМСП) служит первым контактным лицом для пациентов, их семей и врачей,целью данного исследования является изучение опыта психологов ПМСП в выявлении, профилактике и лечении зависимости от азартныхигр в разных возрастных группах. Материалы и методы. Мы провели качественное исследование с участием психологов первичной медико-санитарной помощи, чтобы изучить их опыт выявления, профилактики и лечения расстройств, связанных с азартными играми. В ходе полуструктурированных интервью были представлены демографические данные пациентов, их распространенность, диагностические инструменты, профилактика, поддержка и проблемы. Данные были проанализированы с помощью программногообеспечения Dedoose для выявления тем, закономерностей и барьеров,что позволило улучшить клиническую практику, обучение, профилактические программы и политические вмешательства в лечение расстройств, связанных с азартными играми. Результаты. Интервью с 10 психологами первичной медико–санитарной помощи (в возрасте 25-45 лет, опыт работы от 3 месяцев до 15 лет) показали, что расстройства, связанные с азартными играми, наиболее распространены среди 18-24-летних, при этом подростки 11-18 и взрослые 25-45 лет подвергаются умеренному риску. Психологи сообщили, что это часто сопровождается проблемами психического здоровья, такими как депрессия, тревожность и социальная изоляция. Выявлениезаболеваний основывается на опросах, стандартных анкетах и наблюдении, в то время как профилактика и вмешательство включают образование, терапию, семейную работу, мотивационные интервью и сотрудничество с социальными и медицинскими службами. Специалисты также отметили недавнее увеличение числа пациентокженского пола и подчеркнули, что многие люди обращаютсяза помощью только после вмешательства семьи. Одиночество и онлайн-активность были определены в качестве ключевых факторов уязвимости. Выводы. Расстройство, связанное с азартными играми, наиболее распространено среди молодежи и часто сочетается с проблемами психического здоровья, что подчеркивает необходимость раннего выявления и целенаправленного вмешательства в рамках первичной медико-санитарной помощи. Будущие усилия должны быть направлены на повышениеуровня подготовки психологов, расширение профилактических программ и укрепление сотрудничества с социальными и медицинскими службами для улучшения результатов выявления, поддержки и лечения. Кіріспе. Құмар ойындарға тәуелділік жасөспірімдер мен ересектер арасында жиі кездесетін проблемаға айналуда. Ерте диагностика және алдын-алу әлеуметтік және психологиялық зардаптарды болдырмаудың кілті болып табылады. Алғашқы медициналық-санитарлық көмек (МСАК) пациенттер, олардың отбасылары және дәрігерлер үшін бірінші байланыс нүктесі ретінде қызмет ететіндіктен, бұл зерттеу МСАК психологтарының әртүрлі жас топтарындағы құмар ойындарға тәуелділікті анықтау, алдын алу және басқарудағы тәжірибесін зерттеуге бағытталған. Материалдар мен әдістер. Біз құмар ойындардың бұзылуын анықтау, алдын алу және басқару бойынша тәжірибелерін зерттеу үшін алғашқы медициналық-санитарлық көмек психологтарымен сапалы зерттеу жүргіздік. Жартылай құрылымдалған сұхбаттар пациенттердің демографиясын, таралуын, диагностикалық құралдарын, алдын алуды, қолдауды және проблемаларды қамтыды. Деректер тақырыптарды, үлгілерді және кедергілерді анықтау үшін Dedoose бағдарламалық құралын пайдалану арқылы талданды, бұл клиникалық тәжірибені, оқытуды, профилактикалық бағдарламаларды және құмар ойындардың бұзылуын емдеуге саяси араласуды жақсарту үшін түсінік береді. Нәтижелер. Алғашқы медициналық–санитарлық көмек көрсететін 10 психологпен сұхбат (25-45 жас, 3 ай-15 жылдық жұмыс өтілі) құмар ойындардың бұзылуы 18-24 жас аралығындағы жасөспірімдер арасында жиі кездесетінін көрсетті, 11-18 жас аралығындағы жасөспірімдер мен 25-45 жас аралығындағы ересектер орташа тәуекелге ұшырайды. Психологтар бұл көбінесе депрессия, мазасыздық және әлеуметтік оқшаулану сияқты психикалық денсаулық мәселелерімен қатар жүретінін хабарлады. Сәйкестендіру сұхбатқа, стандартталған сауалнамаларға және бақылауға негізделген, ал алдын алу және араласу білім беруді, терапияны, отбасылық жұмысты, мотивациялық сұхбатты және әлеуметтік және медициналық қызметтермен ынтымақтастықты қамтиды. Мамандар сонымен қатар жақында әйел пациенттер санының артқанын атап өтті және көптеген адамдар отбасының араласуынан кейін ғана көмекке жүгінетінін атап өтті. Интернеттегі жалғыздық пен өзара әрекеттесу осалдықтың негізгі факторлары ретінде анықталды. Қорытынды. Құмар ойындарға тәуелділік көбінесе жастар арасында жиі кездеседі және жиі психикалық денсаулық мәселелерімен қатар жүреді. Бұл алғашқы медициналық көмек көрсету деңгейінде ерте анықтау мен мақсатты араласудың қажеттілігін көрсетеді. Болашақтағы күш-жігер психологтарды даярлауды жетілдіруге, алдын алу бағдарламаларын кеңейтуге және анықтау, қолдау мен емдеу нәтижелерін жақсарту үшін әлеуметтік және медициналық қызметтермен өзара іс-қимылды күшейтуге бағытталуы тиіс.