Аннотация
Relevance: The problem of osteoporosis is increasing due to the increase in the population average life expectancy. The incidence of osteoporosis and other degenerative musculoskeletal diseases is expected to continue to increase. The high prevalence of osteoporosis, especially in the presence of fractures, entails high medical and non-medical economic costs in the management of these patients, which determines the importance of this problem for the world health care. Objective: To review current and relevant studies on the epidemiology, risk factors and diagnosis of osteoporosis. Search Strategy:This review article analyzes the literature on the epidemiology of osteoporosis, risk factors for its development, and diagnostic methods used to detect this disease. A search was conducted using scientific databases and specialized search engines such as PubMed, Google Scholar, Cochrane Library, Scopus and Web of Science for the last 13 years. The inclusion criteria were original articles, systematic reviews and meta-analyses in English and Russian. As a result, 67 literature sources were selected for critical appraisal. Results and Conclusions:Analysis of available literature data showed different prevalence of osteoporosis depending on geographical location: Iran - 49%, Italy - 18.7%, China - 13%, USA-11%. Osteoporosis risk factors can be either modifiable or non-modifiable. The most common osteoporosis risk factors have been found to be decreased vitamin D, reproductive disorders, as well as endocrine pathology, gastrointestinal diseases, and other osteoporosis-associated conditions. Among risk factors, there is little data on the influence of radiation on the development and progression of osteoporosis, although for some regions of the world this factor is significant, due to the activities of nuclear test sites, the consequences of man-made disasters with radiation leakage into the environment. Dual-energy X-ray absorptiometry (DXA) remains the gold standard in the diagnosis of osteoporosis and is also preferred for determining the efficacy of osteoporosis therapy. Актуальность: Проблема остеопороза возрастает в связи с увеличением средней продолжительности жизни населения. Ожидается, что заболеваемость остеопорозом и другими дегенеративными заболеваниями опорно-двигательного аппарата будет продолжать расти. Высокая распространенность остеопороза, особенно при наличии его прямых осложнений - переломов, влечет за собой высокие медицинские и немедицинские экономические затраты при введении этих пациентов, что определяет важность данной проблемы для здравоохранения стран мира. Цель: Провести обзор современных и актуальных исследований по эпидемиологии, факторам риска и диагностике остеопороза. Стратегия поиска: В данной обзорной статье проведен анализ литературы, посвященной эпидемиологии остеопороза, факторам риска его развития, а также диагностическим методам, используемым для выявления этого заболевания. Был проведён поиск публикаций в научных базах данных и специализированных поисковых систем, таких как PubMed, Google Scholar, Cochrane Library, Scopus и Web of Science за последние 13 лет. Критериями включения стали оригинальные статьи, систематические обзоры и мета-анализы на английском и русском языках. В итоге для критической оценки было отобрано 67 источников литературы. Результаты и выводы: Анализ доступных литературных данных показал различие по распространенности остеопороза в зависимости от географического расположения: Иран - 49%, Италия – 18.7%, Китай – 13%, США-11%. Факторы риска остеопороза могут быть как модифицируемые, так и немодифицируемые. Наиболее распространенными факторами риска остеопороза оказались снижение витамина D, нарушения репродуктивной функции, а также эндокринная патология, заболевания желудочно-кишечного тракта и другие, ассоциированные с остеопорозом состояния. Среди факторов риска мало данных по влиянию радиации на развитие и прогрессирование остеопороза, хотя для отдельных регионов мира данный фактор является существенным, в виду деятельности ядерных испытательных полигонов, последствий техногенных катастроф с утечкой радиации в окружающую среду. В диагностике остеопороза золотым стандартом остается метод двухэнергетическая рентгеновская абсорбциометрия (DXA-от англ. Dual-energy X-ray Absorptiometry). Өзектілігі: Остеопороз проблемасы халықтың орташа өмір сүру ұзақтығының артуына байланысты артып келеді. Остеопороз және тірек-қимыл аппаратының басқа дегенеративті ауруларының жиілігі өсе береді деп күтілуде. Остеопороздың жоғары таралуы, әсіресе оның тікелей асқынулары - сынықтар болған кезде, осы пациенттерді енгізу кезінде жоғары медициналық және медициналық емес экономикалық шығындарға әкеледі, бұл осы проблеманың әлем елдерінің денсаулығы үшін маңыздылығын анықтайды. Мақсаты: Остеопороздың эпидемиологиясы, қауіп факторлары және диагностикасы бойынша заманауи және өзекті зерттеулерге шолу жасау. Іздеу стратегиясы: Бұл шолу мақаласында остеопороздың эпидемиологиясына, оның даму қаупінің факторларына, сондай-ақ осы ауруды анықтау үшін қолданылатын диагностикалық әдістерге арналған әдебиеттерге талдау жасалды. Соңғы 13 жыл ішінде PubMed, Google Scholar, Cochrane Library, Scopus және Web of Science сияқты ғылыми мәліметтер базасы мен арнайы іздеу жүйелерін қолдана отырып, жалпыға қол жетімді басылымдарды іздеу жүргізілді. Ағылшын және орыс тілдеріндегі түпнұсқа мақалалар, жүйелі шолулар және мета-талдаулар қосу критерийлері болды. Нәтижесінде сыни бағалау үшін 67 әдебиет көзі таңдалды. Нәтижелер мен қорытындылар: Қолда бар әдеби деректерді талдау географиялық орналасуына байланысты остеопороздың таралуы бойынша әр түрлі көрсетті: Иран - 49%, Италия – 18.7%, Қытай – 13%, АҚШ-11%. Остеопороз қауіп факторлары өзгермелі болуы мүмкін, мұнда араласу аурудың ағымын өзгерте алады және өзгертілмейтін, оларды өзгерту немесе жою мүмкін емес. Д витаминінің төмендеуі, репродуктивті функцияның бұзылуы, сондай-ақ эндокриндік патология, асқазан-ішек жолдарының аурулары және остеопорозбен байланысты басқа жағдайлар остеопороз үшін ең көп таралған қауіп факторлары болды. Тәуекел факторларының арасында радиацияның остеопороздың дамуы мен прогрессиясына әсері туралы деректер аз, дегенмен әлемнің жекелеген өңірлері үшін бұл фактор ядролық сынақ полигондарының қызметіне, радиацияның қоршаған ортаға ағып кетуімен техногендік апаттардың салдарына байланысты маңызды болып табылады. Остеопорозды диагностикалауда Қос энергиялы рентгендік абсорбциометрия әдісі Алтын стандарт болып қала береді (DXA-ағылш. Dual-energy X-ray absorptiometry), ол остеопороз терапиясының тиімділігін анықтау үшін де қолайлы.