Аннотация
Background:Drug-resistant epilepsy is a complex clinical problem with a multifactorial basis, including both environmental and genetic factors, affecting one in three patients. Understanding the genetic factors underlying this resistance may improve prognosis and support the development of new targeted therapies. This systematic review examines the potential of microRNA (miRNA)-based therapies in overcoming pharmacoresistance, exploring their role in modulating epileptogenic processes and serving as biomarkers for personalized treatment. Aim:The aim of this study is to explore the important role of miRNA expression in the development of drug-resistant epilepsy by conducting a systematic review using databases such as Scopus, PubMed, Google Scholar, Lilacs, and Cuiden. Search strategy: A systematic review of the literature was conducted using the Scopus, PubMed, Google Scholar, and SciVerse databases. Data from news articles, press releases, or websites were excluded. The search covered the last 5 years (2019–2024) and was performed in PubMed, Scopus, and Web of Science databases. Relevant articles were cited, focusing on topics closely related to the subject of this study. The literature review specifically investigated the role of miRNA in drug-resistant epilepsy and included open-access review articles in the field of epilepsy. The article was prepared as part of a study funded by the Science Committee of the Ministry of Science and Higher Education of the Republic of Kazakhstan (Grant No. AP23489425). Results:During the open-access literature search, 112 articles in English were identified. Duplicate publications, animal studies, and publications in languages other than English were excluded from the evaluation. After careful review, 32 articles were selected for full analysis. Conclusion:Expanding research on the heritability of drug-resistant epilepsy through miRNA studies, particularly in Kazakhstan, will facilitate early diagnosis, improve treatment approaches, and ultimately enhance patient quality of life. Введение: Лекарственно-устойчивая эпилепсия представляет собой сложную клиническую проблему многофакторного характера, включающего как влияние окружающей среды, так и генетические факторы, затрагивающую одного из трёх пациентов. Понимание генетических механизмов, лежащих в основе этой устойчивости, может улучшить прогноз заболевания и способствовать разработке новых таргетных терапевтических подходов. В данном систематическом обзоре рассматриваются перспективы применения терапий на основе микроРНК (miRNA) для преодоления фармакорезистентности, их роль в модуляции эпилептогенеза, а также потенциал в качестве биомаркеров для персонализированного лечения. Цель: Целью данного исследования является изучение значимой роли экспрессии микроРНК в развитии лекарственно-устойчивой эпилепсии посредством проведения систематического обзора с использованием баз данных Scopus, PubMed, Google Scholar, Lilacs и Cuiden. Стратегия поиска: Был проведен систематический обзор литературы с использованием баз данных Scopus, PubMed, Google Scholar и SciVerse. Источники, такие как новостные статьи, пресс-релизы и материалы с сайтов, были исключены из рассмотрения. Поиск охватывал публикации за последние 5 лет (2019–2024 годы) в базах данных PubMed, Scopus и Web of Science. Были проанализированы релевантные статьи, непосредственно связанные с тематикой исследования. В обзор включались в основном статьи открытого доступа, посвящённые роли микро РНК в лекарственно-устойчивой эпилепсии. Статья подготовлена в рамках исследования, финансируемого Комитетом науки Министерства науки и высшего образования Республики Казахстан (грант № AP23489425). Результаты: В результате поиска литературы открытого доступа было выявлено 112 статей на английском языке. Из рассмотрения были исключены дублирующиеся публикации, исследования на животных и публикации на других языках. После тщательного отбора для полного анализа были выбраны 32 статьи. Заключение: Расширение исследований наследственных факторов лекарственно-устойчивой эпилепсии с использованием анализа микроРНК, особенно в Казахстане, будет способствовать ранней диагностике, совершенствованию методов лечения и, в конечном итоге, улучшению качества жизни пациентов. Кіріспе: Дәріге төзімді эпилепсия – қоршаған орта және генетикалық факторларды қамтитын көпфакторлы күрделі клиникалық мәселе болып табылады және әрбір үшінші науқаста кездеседі. Бұл төзімділіктің генетикалық негіздерін түсіну аурудың болжамын жақсартып, жаңа мақсатты терапиялық тәсілдерді дамытуға мүмкіндік береді. Осы жүйелі шолуда фармакорезистенттілікті еңсеруде микроРНҚ (miRNA) негізіндегі терапиялардың әлеуеті, олардың эпилептогенез үдерістерін модуляциялаудағы рөлі және дербестендірілген ем үшін биомаркерлер ретінде қолданылу мүмкіндіктері қарастырылады. Мақсаты: Осы зерттеудің мақсаты - Scopus, PubMed, Google Scholar, Lilacs және Cuiden дерекқорларын пайдалана отырып жүйелі шолу жүргізу арқылы дәріге төзімді эпилепсияның дамуына микроРНҚ экспрессиясының маңызды рөлін зерттеу. Іздеу стратегиясы: Scopus, PubMed, Google Scholar және SciVerse дерекқорларында әдебиеттерге жүйелі шолу жүргізілді. Жаңалықтар мақалалары, баспасөз хабарламалары және веб-сайт материалдары шолудан шығарылды. Іздеу соңғы 5 жылды (2019–2024) қамтыды және PubMed, Scopus және Web of Science базаларында жүргізілді. Зерттеу тақырыбына тікелей қатысты мақалалар таңдалып алынды. Шолу негізінен эпилепсия саласындағы микроРНҚ рөліне арналған ашық қолжетімді мақалаларды қамтыды. Бұл мақала Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Ғылым комитеті қаржыландыратын зерттеу жобасы аясында дайындалды (Грант №AP23489425). Нәтижелер: Ашық қолжетімді әдебиеттерді іздеу нәтижесінде ағылшын тіліндегі 112 мақала анықталды. Қайталанатын жарияланымдар, жануарларға жүргізілген зерттеулер және ағылшын тілінен басқа тілдердегі мақалалар бағалауға енгізілмеді. Мұқият іріктеуден кейін толық талдау үшін 32 мақала таңдап алынды. Қорытынды: Қазақстанда микроРНҚ зерттеулері арқылы дәріге төзімді эпилепсияның тұқым қуалаушылығын зерттеуді кеңейту ерте диагностиканы жеңілдетеді, емдеу тәсілдерін жақсартады және нәтижесінде пациенттердің өмір сүру сапасын арттырады.