ЖАЙЫҚ ӨЗЕНІ ЖАЙЫЛМАСЫНДА FRAXINUS PENNSYLVANICA ДАМУЫНЫҢ ЖӘНЕ ИНВАЗИЯСЫНЫҢ ЭКОЛОГИЯЛЫҚ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ

2024

Закрытый доступ Метаданные (CSL-JSON)
DOI 10.52578/2305-9397-2024-4-2-48-58
Достоверность данных 70 средняя
Как считается эта оценка

Складывается из проверяемых признаков самой записи: есть ли у статьи DOI, сколько независимых источников подтвердили её данные, заполнены ли обязательные поля и насколько свежо последнее подтверждение. Снижают оценку расхождения между источниками и отсутствие идентификатора. Значение от 80 означает, что запись опубликована без дополнительной проверки; от 60 до 79 — что она опубликована с пониженной достоверностью и ручная проверка желательна. Запись, выверенную редактором вручную, пересчёт не опускает ниже 90. Это оценка наших данных о статье, а не оценка самой статьи.

Аннотация

Жайық өзенінің жайылмасында гидроморфты аллювиалды топырақтарында құрылған екпелердің жанында тұқымдық жаңаруға және жаңа аумақтарды адвентивті пенсильвандық шағанның (Fraxinus pennsylvanica Marsh) басып алу мүмкіндігі бағаланады. Сонымен қатар, өзен аңғарларының шөгінді топырақтарында құрылған екпелерде оның тұқымдық жаңаруы және табиғи тал-терек ормандарына және ормансыз шалғындарға енуі әбден мүмкін. Сонымен қатар, қанатты жемістерінің анемохорлық таралуы қарлы инфузияда, ал гидрохор - көктемгі су тасқынында тиімді екендігі анықталды. Тұқымдар артық көктемгі ылғалдандыру орындарында (рельефтің төмендеуінде) жақсы тамыр алады. Олардың одан әрі сақталуы мен жағдайы тұщы жер асты суларының қол жетімділік дәрежесіне байланысты. Полидоминантты жайылмалы ормандарда жеміс беру жасына жеткен шаған ұшарбасының жоғары тік жабылуына байланысты тұқымдар сирек жаңарады. Ормансыз шалғындарда шаған кішкентай перделерді құрайды, олардың ересек аналық үлгілері тұқымдарды жаңа аумақтарға таратады. Сонымен, құрғақ аумақтарда қайталама инвазиялық ареалының кеңеюі тек өзендердің жайылмаларында, негізінен, басқа экожүйелерге, ормансыз шалғынды аумақтар арқылы бақыланбайтын кезең-кезеңмен агрессивті қоныстанудың көшпелі сатылы стратегиясы есебінен жүреді. Жайық өзенінің жайылмасында гидроморфты аллювиалды топырақтарында құрылған екпелердің жанында тұқымдық жаңаруға және жаңа аумақтарды адвентивті пенсильвандық шағанның (Fraxinus pennsylvanica Marsh) басып алу мүмкіндігі бағаланады. Сонымен қатар, өзен аңғарларының шөгінді топырақтарында құрылған екпелерде оның тұқымдық жаңаруы және табиғи тал-терек ормандарына және ормансыз шалғындарға енуі әбден мүмкін. Сонымен қатар, қанатты жемістерінің анемохорлық таралуы қарлы инфузияда, ал гидрохор - көктемгі су тасқынында тиімді екендігі анықталды. Тұқымдар артық көктемгі ылғалдандыру орындарында (рельефтің төмендеуінде) жақсы тамыр алады. Олардың одан әрі сақталуы мен жағдайы тұщы жер асты суларының қол жетімділік дәрежесіне байланысты. Полидоминантты жайылмалы ормандарда жеміс беру жасына жеткен шаған ұшарбасының жоғары тік жабылуына байланысты тұқымдар сирек жаңарады. Ормансыз шалғындарда шаған кішкентай перделерді құрайды, олардың ересек аналық үлгілері тұқымдарды жаңа аумақтарға таратады. Сонымен, құрғақ аумақтарда қайталама инвазиялық ареалының кеңеюі тек өзендердің жайылмаларында, негізінен, басқа экожүйелерге, ормансыз шалғынды аумақтар арқылы бақыланбайтын кезең-кезеңмен агрессивті қоныстанудың көшпелі сатылы стратегиясы есебінен жүреді.