Аннотация
В статье рассматриваются современные методы адсорбционной очистки промышленных сточных вод металлургических предприятий от ионов тяжелых металлов, включая медь, никель и цинк. Исследуется применение модифицированных цеолитных сорбентов, содержащих наноструктурные соединения ванадия и титана, полученные методом золь-гель технологии. Представлены экспериментальные данные по сорбционной емкости адсорбентов, демонстрирующие значительное повышение эффективности очистки при использовании гибридных нанокомпозитов. Оптимизированы условия адсорбции, включая влияние рН, температуры и концентрации металлов в растворе. Разработанная технология направлена на повышение уровня очистки сточных вод металлургического производства, минимизацию негативного воздействия на окружающую среду и возможность вторичной переработки извлеченных металлов для их повторного использования в производственных процессах Мақалада металлургиялық кәсіпорындардың өндірістік ағынды суларын ауыр металдар иондарынан (мыс, никель, мырыш) адсорбциялық тазартудың заманауи әдістері қарастырылады. Ванадий мен титанның золь-гель технологиясы арқылы алынған наноқұрылымды қосылыстарымен модификацияланған цеолиттік сорбенттердің тиімділігі зерттелді. Эксперименттік зерттеулер көрсеткендей, гибридті нанокомпозициялар ауыр металдарды адсорбциялаудың жоғары тиімділігін қамтамасыз етеді. Адсорбция шарттары оңтайландырылды: рН деңгейі, температура және металдардың ерітіндідегі концентрациясы ескерілді. Дамыған технология металлургиялық өндіріс ағынды суларын тиімді тазартуға, қоршаған ортаға кері әсерді азайтуға және бөлінген металдарды қайта өңдеу арқылы өндірістік процестерде екінші рет пайдалануға мүмкіндік береді The article examines modern adsorption methods for purifying industrial wastewater from metallurgical enterprises contaminated with heavy metal ions, including copper, nickel, and zinc. The study focuses on the use of modified zeolite sorbents containing nanostructured vanadium and titanium compounds synthesized using sol-gel technology. Experimental data on the sorption capacity of these materials demonstrate a significant increase in purification efficiency when hybrid nanocomposites are applied. The adsorption conditions were optimized, considering pH levels, temperature, and metal concentrations in the solution. The developed technology aims to improve the treatment of metallurgical wastewater, reduce environmental impact, and enable the secondary recovery of extracted metals for reuse in industrial processes