Аннотация
Введение. Хроническая сердечная недостаточность (ХСН) является одним из ведущих факторов снижения качества жизни и повышения смертности среди населения, особенно в пожилом возрасте. Анемия хронических заболеваний (АХЗ), которая часто развивается на фоне ХСН, значительно усугубляет прогноз и течение основного заболевания Цель данной работы – анализ патогенетических механизмов анемии у пациентов с хронической сердечной недостаточностью (ХСН). Стратегия поиска: Проведен всесторонний обзор литературы по нескольким базам данных, включая Elibrary, Google Scholar, PubMed и Web of Science. Поиск охватывал публикации с 2018 по 2024 год как на английском, так и на русском языках, уделяя особое внимание ключевым словам, имеющим отношение к патогенезу анемии при ХСН. Было выявлено в общей сложности 347 источников, из которых 82 были отобраны за их актуальность и вклад в понимание клинико-патогенетических характеристик анемии в контексте ХСН. Результаты и выводы. Анемия, особенно анемия хронических заболеваний (АХЗ), часто наблюдается у пациентов с ХСН и значительно ухудшает их прогноз, ухудшая работу сердца и увеличивая показатели госпитализации и смертности. Патогенез АХЗ при ХСН сложен и включает нарушение обмена железа, нарушение выработки и функции эритропоэтина, а также усиление воспалительных реакций. В совокупности эти факторы способствуют снижению выработки красных кровяных телец и ускорению их разрушения. В обзоре подчеркивается, что наличие анемии у пациентов с ХСН связано с ухудшением качества жизни и увеличением бремени заболеваний, что подчеркивает важность ранней диагностики и целенаправленных подходов к лечению. Ранняя диагностика и целенаправленные подходы к лечению, учитывающие патогенетические особенности анемии при ХСН, могут заметно улучшить качество жизни пациентов и их прогноз. Chronic heart failure (CHF) is one of the leading factors in reducing the quality of life and increasing mortality among the population, especially in old age. Anemia of chronic diseases (ACD), which often develops against the background of CHF, significantly worsens the prognosis and course of the underlying disease. Aim: analysis of the pathogenetic mechanisms of anemia in patients with chronic heart failure (CHF). Search strategy conducted a comprehensive literature review in several databases, including Elibrary, Google Scholar, PubMed and Web of Science. The search covered publications from 2018 to 2024 in English and Russian, with an emphasis on keywords related to the pathogenesis of anemia in CHF. A total of 347 sources were identified, of which 82 were selected for their relevance and contribution to understanding the clinical and pathogenetic characteristics of anemia in the context of CHF. Results and conclusions. Anemia, especially anemia ACD, is often observed in patients with CHF and significantly worsens their prognosis, exacerbating cardiac function and increasing the frequency of hospitalizations and mortality. The pathogenesis of ACD in CHF is complex and includes a violation of iron metabolism, a decrease in erythropoietin production and function, as well as an increase in inflammatory reactions, which leads to a decrease in production and an increase in the destruction of red blood cells. The review shows that the presence of anemia in patients with CHF is associated with a deterioration in the quality of life and an increase in the severity of the disease, emphasizing the importance of early diagnosis and targeted treatment approaches. The review focuses on the need for personalized treatment strategies that correspond to the pathogenetic features of anemia in CHF, in accordance with global recommendations for the integrated management of CHF with concomitant anemia Созылмалы жүрек жеткіліксіздігі (СЖЖ) өмір сүру сапасының төмендеуінің және халық арасында, әсіресе қартайған кезде өлім-жітімнің жоғарылауының жетекші факторларының бірі болып табылады. Созылмалы аурулардың анемиясы (САА), көбінесе СЖЖ фонында дамиды, негізгі аурудың болжамы мен ағымын едәуір нашарлатады Бұл жұмыстың мақсаты – созылмалы жүрек жеткіліксіздігі бар науқастардағы анемияның патогенетикалық механизмдерін талдау. Іздеу стратегиясы: Elibrary, Google Scholar, PubMed және Web of Science сияқты бірнеше дерекқорлар бойынша әдебиеттерге жан-жақты шолу жасалды. Іздеу 2018 жылдан 2024 жылға дейін ағылшын және орыс тілдеріндегі басылымдарды қамтыды, CHF анемиясының патогенезіне қатысты кілт сөздерге ерекше назар аударды. Барлығы 347 дереккөз анықталды, олардың 82-сі өзектілігі және анемияның клиникалық-патогенетикалық сипаттамаларын түсінуге қосқан үлесі үшін таңдалды. Нәтижелері мен талқылаулары. Анемия, әсіресе созылмалы аурулардың анемиясы (САА), СЖЖ бар науқастарда жиі кездеседі және олардың болжамын айтарлықтай нашарлатады, жүрек жұмысын нашарлатады және ауруханаға жатқызу мен өлім-жітім көрсеткіштерін арттырады. СЖЖ-дағы САА патогенезі күрделі және темір алмасуының бұзылуын, эритропоэтин өндірісі мен функциясының бұзылуын, сондай-ақ қабыну реакцияларының жоғарылауын қамтиды. Бұл факторлар эритроциттердің өндірісін азайтуға және олардың жойылуын тездетуге ықпал етеді. Шолу СЖЖ науқастарында анемияның болуы өмір сапасының төмендеуімен және аурулардың ауыртпалығының жоғарылауымен байланысты екенін атап көрсетеді, бұл ерте диагностика мен емдеудің мақсатты тәсілдерінің маңыздылығын көрсетеді. СЖЖ науқастарында анемияның клиникалық және патогенетикалық ерекшеліктерін түсіну болжамды жақсартуға ғана емес, сонымен қатар тиімді емдеу әдістерін дамытуға ықпал етеді. Осы аспектілерді стандартты медициналық көмек хаттамаларына қосу өмір сапасы мен нәтижесін айтарлықтай жақсарта алады