Аннотация
Введение. Стентирование и АКШ широко внедрены в клиническую практику Республики Казахстан. Однако вопросы качества жизни и состояния здоровья остаются очень дискутабельными в научных кругах. Цель работы: проанализировать литературные источники, посвященные изучению качества жизни и объективного состояния здоровья больных до или после хирургического лечения ИБС, а также показатели QALY больных после хирургического лечения ИБС. Стратегия поиска: поиск литературы был осуществлен ручным методом по ключевым словам (ишемическая болезнь сердца, стентирование, аорто-коронарное шунтирование, выживаемость, качество жизни, QALY), а также были рассмотрены литературные источники доказательных баз данных «PubMed» и «Web of science», с помощью специализированных поисковых систем (Google Scholar) и в электронных научных библиотеках (CyberLeninka, e-library). Глубина исследования 10 лет (с 2008 по 2018 гг). Критерии включения:исследования высокого методологического качества: метаанализ, систематический обзор и когортные исследования, так же публикации с чётко сформулированными и статистически доказанными выводами. Критерии исключения: резюме докладов, личные сообщения, рекламные статьи. Изучению подлежали только те литературные источники, которые отражали проблему с позиции выживаемости и качества жизни больных прооперированных этими методами лечения и финансовых затрат на хирургические вмешательства. Результаты: обзор литературных источников показал, что стентирование cтентом с лекарственным покрытием (вне зависимости от вида препарата) является более клинически эффективным методом лечения по сравнению с другими видами стентирования; качество жизни, связанное со здоровьем, выходит за рамки физических симптомов, с ограничениями деятельности, социальной поддержкой и участием, а также личными представлениями. Выводы: Необходимы дальнейшие исследования для выявления динамики и взаимосвязи между этими областями, включая продольные тенденции в показателях качества жизни, связанных со здоровьем; аортокоронарное шунтирование имеет более высокую экономическую эффективность по сравнению со стентированием в долгосрочной перспективе при более высокой цене первого. Introduction. Stenting and bypass surgery is widely introduced into clinical practice of the Republic of Kazakhstan. However, issues of quality of life, health status remain very debatable in scientific circles. Aim: to analyze the literature devoted to the study of the quality of life and objective state of health of patients before or after surgical treatment of ischemic heart disease, as well as indicators of QALY patients after surgical treatment of ischemic heart disease. Search strategy: literature search was carried out by manual method using key words (coronary heart disease, stenting, coronary artery bypass grafting, survival, quality of life, QALY), as well as literature sources of evidence databases "PubMed" and "Web of science" were considered, with the help of specialized search engines (Google Scholar) and electronic scientific libraries (CyberLeninka, e-library). The depth of the study is 10 years (from 2008 to 2018). Inclusion criteria: high methodological quality studies: meta-analysis, systematic review and cohort studies, as well as publications with well-formulated and statistically proven findings. Exclusion criteria: abstracts, personal messages, promotional articles. Only those literary sources that reflected the problem from the standpoint of survival and quality of life of patients operated by these methods of treatment and financial costs of surgery were subject to study. Results: a review of literature has shown that drug-coated stenting (regardless of the type of drug) is more clinically effective than other types of stenting; the quality of life associated with health goes beyond physical symptoms, with activity limitations, social support and participation, and personal perceptions. Conclusions: further research is needed to identify the dynamics and relationships between these areas, including longitudinal trends in health-related quality of life indicators; coronary artery bypass grafting has a higher cost-effectiveness than stenting in the long term at a higher cost of the former. Кіріспе. Стенттеу және шунттау кеңінен Қазақстан Республикасының клиникалық практикасына енгізілді. Дегенмен, өмір сүру сапасы, денсаулық жағдайы туралы мәселелер ғылыми орталарда әлі де даулы болып келеді. Жұмыстың мақсаты: ЖИА хирургиялық емге дейін немесе одан кейін науқастардың өмір сүру сапасын және объективті денсаулық жағдайын зерттеуге арналған әдеби көздерді талдау, ЖИА хирургиялық емінен кейін QALY көрсеткіштерін есептеу. Стратегиялық ізденіс: әдебиетті іздеу кілт сөздерге (жүректің ишемиялық ауруы, стенттеу, аорто-коронарлық шунттау, өмір сүру сапасы, QALY) қол әдісімен жүзеге асырылды, сондай-ақ мамандандырылған іздеу жүйелерінің (Google Scholar) көмегімен және электрондық ғылыми кітапханаларда (CyberLeninka, e-library) "PubMed" және "Web of science" дәлелдеу дерекқорларының әдеби көздері қарастырылды. Зерттеу тереңдігі 10 жыл (2008 жылдан бастап 2018 жылға дейін). Қосукритерийлері: жоғары әдіснамалық сападағы зерттеулер: метаанализ, жүйелі шолу және когорттық зерттеулер, сондай-ақ нақты тұжырымдалған және статистикалық дәлелденген тұжырымдары бар Жарияланымдар. Ерекшелік критерийлері: баяндамалар түйіндемесі, жеке хабарламалар, жарнамалық мақалалар. Зерттеуге тек осы емдеу әдістерімен операциядан өткен науқастардың өмір сүру сапасы мен өмір сүру сапасы тұрғысынан проблеманы және хирургиялық араласуларға қаржылық шығындарды көрсететін әдеби көздер ғана жатады. Нәтижесі: ЖИА хирургиялық емге дейін немесе одан кейін науқастардың өмір сүру сапасын және объективті денсаулық жағдайын зерттеуге арналған әдеби көздерге шолу, ЖИА хирургиялық емінен кейін науқастарды QALY есептеу дәрілік жабынымен стенттеудің (препарат түріне қарамастан) басқа стенттеу түрлерімен салыстырғанда емдеудің клиникалық тиімді әдісі болып табылатынын көрсетті; денсаулыққа байланысты өмір сапасы физикалық симптомдар шеңберінен, қызметінің шектеулерінен, әлеуметтік қолдаумен және қатысумен, сондай-ақ жеке көріністермен шығады. Қорытынды: денсаулыққа байланысты өмір сапасының көрсеткіштеріндегі бойлық үрдістерді қоса алғанда, осы салалар арасындағы динамиканы және өзара байланысты анықтау үшін одан әрі зерттеулер қажет; аортокоронарлық шунттау ұзақ мерзімді перспективада бірінші баға бойынша неғұрлым жоғары экономикалық тиімділікке ие.