Аннотация
Здоровье человека является одной из глобальных проблем современного общества, выходящих за рамки медицинской науки и практики. В последние годы отмечается рост заболеваемости среди молодых людей. Одной из причин подобной тенденции является отсутствие у молодых людей достаточного воспитания и практического опыта ведения здорового образа жизни. Молодежь удовлетворена своим здоровьем и готова вести здоровый образ жизни, но при этом общей культуры введения здорового образа жизни в сознании молодых людей еще не сформирована. Цель исследования – изучения социальных и личностных аспектов молодых людей раннего юношеского периода, анализ факторов и условий, влияющие на формирование здорового образа жизни учащихся средних школ и колледжей. Материалы и методы. Проведено анкетирование учащихся школ и колледжей города Семей. Изучена приверженность здоровому образу жизни молодых людей раннего юношеского периода, на основе изучения уровня тревожности, субъективных данных состояния здоровья, путем анкетирования и интервью. Общее количество респондентов - 563. Для сравнения групп применен Т–критерий, а вероятность распределения определялась при помощи x2– Пирсона. Результаты исследования. В исследовании изучены 20 потенциальных факторов, влияющих на формирование здорового образа жизни. В итоге, среди двух сравниваемых групп учащихся средних школ - 266, колледжей - 297, определены отличия среди учащихся средних школ и колледжей по признакам: пол, условия проживания, качество питания, отношение здоровому образу жизни, вредные привычки, ежедневная утренняя гимнастика, изменения в своей жизни по сравнению с прошлыми годами. При оценке влияния социальных и психологических факторов на отношение к здоровому образу жизни совокупное включение всех учащихся раннего юношеского периода по городу Семей (563 респондента), определенно влияние следующих факторов: место обучения, отношение к ЗОЖ, курение, наркотики, занятие спортом, ежегодный контроль здоровья, физическая активность, режим труда и питания, нужда психологической социальной помощи. Выводы. Проведённое социологическое исследование выявило хорошую степень информированности учащихся средних школ и студентов колледжей о факторах здорового образа жизни, но низкую вовлеченность в здоровый образ жизни. Это свидетельствует о недостаточно сознательном отношении студентов к своему здоровью и мотивации к здоровому образу жизни, низкий уровень ответственности за собственное здоровье. Значительная часть студенческой аудитории нуждается в продолжении работы по санитарному просвещению в целях создания и укрепления мотивации к здоровому образу жизни. Human health is one of the global problems of modern society, beyond medical science and practice. In recent years there has been an increased incidence among young people. One of the causes this trend is the lack of young people adequate training and experience of leading a healthy lifestyle. Young people satisfied with their health and is ready to lead a healthy lifestyle, but the general culture of a healthy lifestyle in the minds of young people have not yet formed The purpose of research - the study of the social and personal aspects of young people's early adolescence, analysis of the factors and conditions affecting the formation of a healthy lifestyle of students in secondary schools and colleges. Materials and methods. We conducted a questionnaire survey of students in schools and colleges in Semey city. Studied commitment to a healthy lifestyle of young people early adolescence, through the study of the level of anxiety, subjective health status data, by means of questionnaires and interviews. The total number of respondents - 563. In comparison group used T-test and probability of distribution was determined using Pearson's chi-square. Results of the study. The study investigated 20 potential factors affecting the formation of a healthy lifestyle. As a result, among the two comparable groups of high school students - 266 colleges - 297, identified the differences among students in secondary schools and colleges on the basis of gender, living conditions, quality of food, the attitude of a healthy lifestyle, bad habits, daily morning exercise, changes in his life as compared to previous years. In assessing the impact of social and psychological factors on the attitude towards a healthy lifestyle combined inclusion of all students of early adolescence of the Semey city (563 respondents), specifically the impact of the following factors: the place of training, the attitude towards healthy lifestyles, smoking, drugs, exercise, annual health check, physical activity, work mode and power, need psychological social assistance. Conclusions. The performed a case study showed a good awareness of high school students and college students about the factors of a healthy lifestyle, but lower involvement in a healthy lifestyle. This indicates insufficient conscious attitude of students towards their health and motivation for a healthy lifestyle, a low level of responsibility for their own health. A significant part of the student audience needs to continue to work on health education in order to create and strengthen the motivation for a healthy lifestyle. Адам денсаулығы медициналық ғылым мен тәжірибенің шеңберінен шығатын заманауи қоғамның жаһандық мәселесі болып табылады. Соңғы жылдары жастардың арасында сырқаттанушылықтың өсімі байқалады. Аталмыш тенденциясын бір себебі ретінде жастарда салауатты өмір салтын ұстану бойынша жеткілікті тәрбиенің және тәжірибенің жоқтығы қарастырылады. Жастар өз денсаулығына қанағаттанады және салауатты өмір салтын ұстануға дайын, бірақ салауатты өмір салтын ұстанудың жастарда жалпы мәдениеті қалыптаспаған. Зерттеу мақсаты – ерте жастық шақ кезеңдегі жастардың әлеуметтік және жеке аспектілерін зерттеу, орта мектептер мен колледждердің оқушыларының салауатты өмір салтын қалыптастыруға әсер ететін факторлар мен шарттарды сараптау. Материалдары мен әдістері. Семей қаласының мектептері мен колледждері оқушыларына сауалнама жүргізілді. Сауалнама және интервью арқылы беймазалық деңгейі, денсаулық жағдайының субъективті мәліметтері негізінде ерте жастық шақ кезеңіндегі жастардың салауатты өмір салтына берілгендігі зерттелді. Респонденттердің жалпы саны – 563. Топтарды салыстыруға Т-критерий қолданылды, тағайындау мүмкіншілігі x2 Пирсонның көмегімен анықталды. Зерттеу нәтижелері. Зерттеуде салауатты өмір салтын қалыптастыруға әсер ететін 20 потенциалды фактор зерттелді. Соңында екі салыстырмалы топ мектеп оқушылары – 266, колледж- 297, келесі белгілер бойынша айырмашылықтар анықталды: жынысы, өмір сүру жағдайлары, тамақтану сапасы, салауатты өмір салтына көзқарасы, зиянды әдеттері, күнделікті таңертеңгілік гимнастика, бұрынғы жылдармен салыстырғандағы өміріндегі өзгерістер. Салауатты өмір салтына көзқарасқа әсеріне әлеуметтік және психологиялық факторларын бағалауда Семей қаласы бойынша (563 респондент) ерте жастық шақ кезеңдегі барлық оқушылар жиынтығы қатысты. Келесі факторлар әсері анықталды: оқу орны,СӨС көзқарасы, темекі шегу, нашақорлық, спортпен айналысу, денсаулықты жыл сайын бақылау, физикалық белсенділік, еңбек пен тамақтану режимі, психологиялық әлеуметтік көмекке мұқтаждығы. Қорытынды. Жүргізілген әлеуметтік зерттеу мектеп оқушылары мен колледж студенттерінің салауатты өмір салты факторлары туралы ақпараттанудың жақсы дәрежесін анықтады, бірақ салауатты өмір салтын ұстанудың төмен дәрежесін көрсетті. Бұл студенттердің өз денсаулығына және салауатты өмір салтына мотивацияның саналы көзқарасының жеткіліксіздігін, өз денсаулығына жауапкершіліктің төменгі дәрежесін көрсетеді. Студенттік аудиторияның басым көпшілігі салауатты өмір салтын нығайту мен мотивациялау бойынша санитарлық ағарту жұмыстарының жалғасуына мұқтаж.