Аннотация
Совершенствование консервативного лечения рака прямой кишки как одной из наиболее распространенных и опасных форм злокачественных новообразований, является важным направлением в современной онкологии. Цель исследования – определение возможностей коррекции эндотелиальной дисфункции у больных раком прямой кишки и оценка ее влияния на состояние системы гемостаза и риск тромботических осложнений. Материалы и методы. Обследованы 86 больных раком прямой кишки, в том числе 45 мужчин (52,3%), 41 женщина (47,7%) в возрасте от 45 до 70 лет (средний возраст 62,3±1,8 года). Определяли показатели сосудисто-тромбоцитарного звена системы гемостаза: агрегация тромбоцитов; содержание в крови фактора фон Виллебранда (ФВ); для эндотелиальной функции: содержание циркулирующих эндотелиоцитов, метаболитов NO в крови; эндотелийзависимая вазодилятация. Результаты исследования. Исследование показателей сосудистого эндотелия выявило наличие статистически значимого превышения содержания циркулирующих эндотелиоцитов, метаболитов NO в крови. Наблюдалось также значимое снижение показателей эндотелийзависимой вазодилятации. Степень нарушений зависела от клинической стадии. Эндотелиальная дисфункция сопровождалась нарушениями со стороны сосудисто-тромбоцитарного звена системы гемостаза. Последние выражались повышенной агрегацией тромбоцитов, снижением дезагрегации и превышением содержания фактора фон Виллебранда в крови. Гемостазиологические и эндотелиальные нарушения оказывали влияние на риск тромботических осложнений. Применение в составе лечения препарата из группы статинов способствовало коррекции нарушений эндотелия и гемостаза. В целом у всех обследованных больных частота тромбозов составила 36,0%. Имелись статистически значимые различия между подгруппами, выделенными в зависимости от применения статинов. Они составили 45,2%, р=0,035. При проведении коррекции развитие тромботических осложнений оказывалось более поздним. Выводы. У больных раком прямой кишки наблюдается выраженная дисфункция сосудистого эндотелия. Применение препарата из группы статинов обеспечивает динамику к ее коррекции, что способствует уменьшению частоты и увеличению сроков развития тромботических осложнений. A valuable trend in modern oncology it is improving the conservative treatment of rectal cancer, as one of the most common and dangerous form of malignancies The purpose of the research – identifying of opportunities for correction of endothelial dysfunction in patients with rectal cancer and assessment of its impact on the state of the hemostatic system and the risk of thrombotic complications. Materials and methods. The study included 86 patients with rectal cancer, including 45 men (52.3%), 41 women (47.7%) aged 45 to 70 years (mean age 62,3±1,8 years). The indices of vascular-platelet hemostasis systems: platelet aggregation; content of von Willebrand factor; for endothelial function: the content of circulating endothelial cells, NO metabolites in the blood; endothelium-dependent vasodilation. Results of the research. Investigated indicators of vascular endothelium revealed a statistically significant excess of circulating endothelial cells, NO metabolites in the blood. There was also a significant decline in endothelium-dependent vasodilation. The degree of disorders depended on the clinical stage. Endothelial dysfunction was accompanied by disorders of the vascular-platelet hemostasis. Recent expressed in increased platelet aggregation, disaggregation and decrease excess content of von Willebrand factor in the blood. Hemostatic and endothelial disorders influenced on the risk of thrombotic complications. Using, as part of the treatment, the drug from the statin group contributed to the correction of endothelial disorders and hemostasis. In general, in all patients the frequency of thrombosis was 36.0%. There were statistically significant differences between the groups allocated depending on the use of statins. They amounted for 45.2%, p = 0.035. Development of thrombotic complications, during the correction, proved later. Conclusions. There is a pronounced dysfunction of the vascular endothelium in patients with rectal cancer. The using of the drug from the statin group provides dynamics to its correction, which helps to reduce the frequency and increase in terms of the development of thrombotic complications. Қатерлі ісіктердің қауіпті және кең таралған түрлерінің бірі болып табылатын тік ішектің қатерлі ісігін консервативті емдеуді жетілдіру, заманауи онкологияның маңызды бағыты болып табылады. Зерттеу мақсаты - тік ішектің қатерлі ісігі бар науқастарда эндотелиальді дисфункцияны түзету мүмкіндіктерін анықтау және оның гемостаз жүйесі мен тромбтық асқынулар дамундағы әсерін бағалау. Материалдар және әдістер. Тік ішектің қатерлі ісігімен86 науқас тексерілді, оның ішінде45 тен 70 жас аралығындағы(орташа жас 62,3±1,8) 45 ер адам (52,3%), 41 әйел (47,7%). Гемостаз жүйесінің тамырлық-тромбоцитарлық түйінінің көрсеткіштерін анықтады: тромбоциттердің агрегациясы; қандағы фон Виллебранд факторын(ВФ); эндотелиальді қызмет үшін: айналымдағы эндотелиоциттерді, қандағы NO метаболиттерін; эндотелий тәуелді вазодилятацияны. Зерттеу нәтижелері. Тамырлық эндотелий көрсеткіштерін зерттеу айналымдағы эндотелиоциттер, қандағы NO метаболиттер деңгейінің статикалық айқын жоғарлағанын көрсетті. Сонымен қатар эндотелий тәуелді вазодилятацияның айқын төмендеуі байқалды. Бұзылыстар дәрежесі клиникалық кезеңіне байланысты болды. Эндотелиальді дисфункция гемостаз жүйесінің тамырлық- тромбоцитарлық түйіні жағынан бұзылыстармен бірге жүрді. Соңғылары қанда тромбоциттердің жоғарлаған агрегациясымен, дезагрегацияның төмендеуімен және фон Виллебранд факторының жоғарлауымен көрінді. Гемостазиологиялық және эндотелиальді бұзылыстар тромбтық асқынулар дамуына әсер етеді. Статиндер тобындағы препараттарды емдеу құрамында қолдану эндотелиальді және гемостаз бұзылыстарының бұзылыстарын түзетуге әсер етті.Жалпы барлық зерттелген науқастарда тромбоз жиілігі 36,0% құрады. Статиндерді қолдануға байланысты белгіленген топтар арасында айқын статикалық айырмашылықтар болды. Олар 45,2%, р=0,035 құрады. Коррекция жүргізген кезде тромбтық асқынулар дамуы кеш көрініс берді. Қорытынды: Тік ішектің қатерлі ісігі бар науқастарда тамырлық эндотелидің айқын дисфункциясы байқалады. Статиндер тобындағы препараттарды қолдану коррекцияға деген қарқынды қамтамасыз етіп, тромбтық асқынулар даму уақытын ұзартады және жиілігінің азаюына әсер етеді.