Аннотация
Введение: медицинская сортировка имеет своей целью обеспечение своевременной помощи в оптимальном объеме максимально большому числу больных в экстренных условиях. Основным принципом медицинской сортировки больных при оказании неотложной помощи является распределение больных или пострадавших при катастрофах с учетом необходимости лечебных, эвакуационных или профилактических мероприятий в конкретных условиях. Цель: анализ литературных данных, характеризующих эффективность различных систем медицинской сортировки пациентов при оказании неотложной медицинской помощи. Материалы и методы: поиск релевантных научных публикаций проводился в базах данных доказательной медицины (PubMed, Cochrane Library, ResearchGate), а также с помощью специализированных поисковых систем (Google Scholar) и в электронных научных библиотеках (CyberLeninka, e-library).Всего было найдено 318 литературных источников, из которых для последующего анализа были отобраны 65 статей. Критерии включения: исследования, выполненные на людях, опубликованные на английском, русском языках, а также полные версии статей. Результаты: найденные научные исследования характеризуются наличием достаточного количества публикаций высокого качества, что дает возможность провести сравнительную характеристику различных триажных систем, применяемых в мире. Заключение: Литературные источники по изучаемой теме позволяют установить определенную закономерность формирования триажных систем в различных странах мира. Анализ проведенных исследований свидетельствуют о необходимости и наличии предпосылок для внедрения системы медицинской сортировки, основанной на международных стандартах, в Казахстане. Introduction: Medical sorting aims to provide optimal timely assistance to the largest number of patients in emergency situations. The main principle of triage is the correct distribution of patients or victims in the cases of catastrophes taking into account the need for medical, evacuation or preventive measures in specific conditions. The purpose: analysis of scientific information characterizing the effectiveness of different systems of medical sorting in the provision of emergency medical aid. Materials and methods. The search for relevant scientific publications was carried out in databases of evidence-based medicine (PubMed, Cochrane Library, ResearchGate, Google Scholar), and the electronic scientific libraries (CyberLeninka, e-library). A total of 318 literary sources were found, of which 65 papers were selected for subsequent analysis. Inclusion criteria: studies performed in people published in English, Russian, as well as full versions of articles. Results. The research findings are characterized by availability of sufficient number of publications of high quality, which makes it possible to do a comparative analysis of various triage systems used in the world. Conclusion. Literary sources allow us to find a certain pattern of the formation of triage systems in different countries of the world. The analysis of the conducted researches testifies the necessity and the existence of prerequisites for the introduction of the system of medical sorting based on international standards in Kazakhstan. Кіріспе: медициналық саралаудың негізгі мақсаты шұғыл жағдайларда максималды көп науқастарға оптималды көлемде уақытында көмек көрсету болып табылады. Шұғыл көмек көрсету кезінде науқастарды медициналық саралаудың негізгі принциптеріне қажеттіліктеріне қарай емдік, эвакуациялық немесе алдын алу шараларын ескере отырып науқастарды саралау болып табылады. Мақсаты: шұғыл көмек көрсету кезінде медициналық сараптаудың әртүрлі жүйелерінің тиімділігін сипаттайтын әдебиеттерге шолу жүргізу. Материалдар және әдістер: релеванты ғылыми басылымдарды іздестіру дәлелді медицина базаларында (PubMed, Cochrane Library, ResearchGate) және арнайы іздеу жүйелерінде (Google Scholar), электронды ғылыми кітапханаларда (CyberLeninka, e-library) жүргізілді. Барлығы 318 әдебиеттен, 65 ғылыми мақала таңдалды. Зерттеуге қосу критерийлері: ағылшынша, орысша жарияланған адамдарға жасалған зерттеулер және мақалалардың толық нұсқасы. Нәтижелер: табылған ғылыми деректер жоғары сапалы басылымдардың жеткілікті мөлшерде екендігін көрсетеді, бұл әлемде қолданылатын әртүрлі триажды жүйелерге салыстырмалы сипаттама жасауға мүмкіндік береді. Қорытынды: Зерттеліп жатқан тақырып бойынша әдеби мәліметтер әлемдегі әртүрлі триажды жүйелердің дамуы кезінде белгілі бір заңдылықтың барын көрсетеді. Жүргізілген зерттеулерді талдау Қазақстанда халықаралық стандарттарға негізделген медициналық саралау жүйесін енгізудің қажеттігін көрсетеді.