Аннотация
Введение: Системная красная волчанка (СКВ) – заболевание неопределенного генеза, характеризующееся широким спектром клинических проявлений и поражением различных систем и органов. Ряд авторов отмечают, что лечение СКВ должно ориентироваться не только на улучшение клинических показателей, но и на качественные составляющие самочувствия пациента, а именно, улучшение качества жизни, связанного со здоровьем. Цель: оценить качество жизни у пациентов с СКВ города Семей в зависимости от психоэмоционального состояния, медико-социальных и этнических характеристик. Материалы и методы: проведено одномоментное поперечное исследование качества жизни пациентов с системной красной волчанкой за период с 01.09.2017 по 31.12.2017г. В исследование было включено 45 пациентов, прикрепленных к поликлиникам г.Семей и имеющих диагноз системная красная волчанка в анамнезе. Для оценки качества жизни пациентов был взят опросник LupusQoL(McElhoneи др.), для оценки наличия или отсутствия депрессии и тревоги – HADS (A.S. Zigmond и R.P. Snaith). Проводился анализ корреляционной связи между возрастом, продолжительностью заболевания, баллами депрессии и тревоги и 8-ю доменами анкеты LupusQoL с помощью коэффициента корреляции Спирмена ρ. Для оценки различий 2-х групп использовался статистический критерий Манна-Уитни. За критический уровень значимости взято значение p<0,05. Статистический анализ проводился при помощи программы SPSS версия 20.0. Результаты: Средний возраст пациентов составил 43 года (45, 18). Общее среднее качество жизни у пациентов составило 50,21 (51,2; 35,45). У 24 (53,3%) пациентов, согласно шкале HADS, не было выявлено признаков депрессии, субклинически выраженная депрессия была выявлена у 11 (24,4%), у 10 (22,2%) отмечалась клинически выраженная депрессия. Показатели доменов качества жизни: "Физическая здоровье", "Боль", "Планирование", "Бремя, налагаемое на других", "Эмоциональное здоровье", "Образ тела", "Утомляемость" у группы пациентов с депрессией были ниже по сравнению с группой пациентов без депрессии. Пациенты, чьи баллы шкалы тревожности превышали уровень нормы, имели показатели качества жизни хуже по всем доменам, в отличие от пациентов, чьи баллы тревоги находились в пределах уровня нормы. Вывод: Воздействие СКВ негативно сказывается на всех областях жизни пациентов. У нашей группы пациентов ухудшение КЖ коррелировало с высокими баллами депрессии и тревоги. Наличие брака положительно сказывалось на некоторых доменах КЖ. Introduction:Systemic lupus erythematosus (SLE) is a disease of uncertain origin, characterized by a wide range of clinical manifestations and affection of various organ systems. A number of authors note that the treatment of SLE should focus not only on improving clinical indicators, but also on the quality components of the patient's well-being, namely, improving the quality of life associated with health. Objective: to evaluate the quality of life in patients with SLE of the city of Semey, depending on the psycho-emotional state, medico-social and ethnic characteristics. Materials and methods: One-stage cross-sectional study of the quality of life of patients with systemic lupus erythematosus was carried out for the period from 01.09.2017 to 31.12.2017. The study included 45 patients attached to the polyclinics in Semey city and diagnosed with systemic lupus erythematosus in the anamnesis. The LupusQoL (McElhone et al.) questionnaire was used to evaluate health related quality of life of the patients with SLE, the presence and absence of depression and anxiety was evaluate using the HADS (A.S. Zigmond and R.P. Snaith). The correlation analysis was made between age, duration of the disease, depression and anxiety scores, and eight domains of the LupusQoL questionnaire using the Spearman correlation coefficient ρ. We used the Mann-Whitney statistical criterion to estimate the two groups. The value p <0,05 is taken for the critical level of significance. Statistical analysis was carried out using SPSS version 20.0 for the Windows version. Results: The average age of patients was 43 years (45, 18). The total mean QoL in the patients was 50,21 (51,2, 35,45). Twenty-four (53,3%) patients, according to the HADS scale, have no depression, 11 (24,4%) patients had subclinical depression and 10 patients (22,2%) had a clinically significant depression. Quality of life domains: Physical health, Pain, Planning, Burden imposed on others, Emotional health, Body image, Fatigue were lower in a group of patients with depression than in a group of patients without depression. The patients with anxiety scores beyond the norm level had worse QoL than patients with anxiety scores in the range of norm level had. Conclusion: The impact of SLE affects negatively all areas of patients' lives. In our patient group, worsening of QOL was correlated with high scores of depression and anxiety. The presence of marriage had a positive effect on some domains of QOL. Кіріспе: Жүйелі қызыл жегі – (ЖҚЖ) – бұл әртүрлі орган жүйелерінің залаландыру мен клиникалық кең спектрімен сипатталатын, белгісіз шыққан ауруы. Бірқатар авторлар ЖҚЖ емдеу тек клиникалық көрсеткіштерді жақсартуға ғана емес, сонымен бірге пациенттің әл-ауқатының сапалық құрамдас бөліктеріне, атап айтқанда, денсаулыққа байланысты өмір сапасын жақсартуға бағытталуы тиіс деп санайды. Мақсаты: Семей қаласындағы ЖҚЖ бар науқастардың депрессия мен үрей және медициналық – әлеуметтік, этникалық айырмашылық деңгейіне байланысты өмір сүру сапасын бағалау. Материалдар мен әдістер:01.09.2017 - 31.12.2017жж. аралығында ЖҚЖ бар науқастардың өмір сапасын бір сатылы көлденең зерттеуі өткізілді. Зерттеуге Семей қаласының емханаларына тіркелген, анамнездерінде жүйелі қызыл жегі диагнозы қойылған 45 науқас алынды. Пациенттердің өмір сапасын бағалау үшін LupusQoL сауалнамасы(McElhone және т.б.), депрессия мен үрей деңгейін бағалау үшінHADS сауалнамасы(A.S. Zigmond и R.P. Snaith) пайдаланылды. Жас шамасы, ауру ұзақтығы, депрессия және үрей ұпайлары мен LupusQoL сауалнамасының 8 домендері арасында Спирмена ρ корреляция коэффициенті арқылы корреляциялық қатынастарды талдау жүргізілді. Екі топты бағалау үшін Манн-Уитни статистикалық өлшемі қолданылды. Маңыздылық дәрежесі үшін p <0,05 мәні алынды. Статистикалық талдау Windows нұсқасы үшін SPSS 20.0 бағдарламасы арқылы жүргізілді. Нәтижелері: Науқастардың орташа жасы 43 жасты құрады(45, 18). Пациенттердің жалпы орташа өмір сүру сапасы 50,21 (51,2; 35,45) құрады. 24 (53,3%) науқаста депрессияның деңгейі қалыпты деңгейде болды, 11 (24,4%) науқаста - субклиникалық түрде көрсетілген және 10 (22,2%) науқаста клиникалық айқын депрессия белгіленді. Өмір сүру сапасы: Дене шынықтыру, ауырсыну, жоспарлау, басқаларға жүктелетін ауыртпалық, эмоционалдық денсаулық, дененің имиджі, әлсіздік депрессиямен науқастар тобында науқастар тобына қарағанда төмен депрессиясыз. Үрей деңгейі нормадан жоғары бар науқастар, үрей деңгейі норма шегінде болған науқастардан қарағанда барлық домендары бойынша нашар көрсеткішке ие болды. Қорытынды: Жүйелі қызыл жегі науқастар өмірінің барлық салаларына теріс әсер етеді. Біздің науқастар тобында өмір сүру сапасының нашарлауы депрессия мен үрейдің жоғары деңгейіне байланысты болды. Некедің болуы өмір сүру салаларының кейбір сапасына оң әсерін тигізді.