Аннотация
Введение. Табачная зависимость оказывает негативное влияние на все органы и системы человеческого организма, в том числе на частоту стоматологических заболеваний. Однако имеются разноречивые данные о воздействии употребления табака на развитие стоматологической патологии. Цель исследования.Оценить влияние табачной зависимости на развитие патологии полости рта у жителей Восточно-Казахстанской области. Методы. Проанализированы материалы первичной и повторной регистрации больных с патологией полости рта и зубочелюстной системы, проходящих диагностические и лечебные мероприятия. Проведено клиническое обследование и опрос пациентов с использованием методик выявления табачной зависимости. В исследование включены 237 пациентов в возрасте от 20 до 75 лет. Проведен расчет относительного риска между группами курящих и некурящих пациентов (Risk ratio). Граничным критерием для опровержения нулевой гипотезы принимали p<0,05. Результаты. В результате исследования выявлена большая общая частота заболеваний слизистой оболочки полости рта и зубо-челюстной системы у обследованных с табачной зависимостью. Средняя частота исследованных патологий составила 1,86 на 1 курящего пациента и 1,25 – на некурящего (RR=1,49, p=0,03). При употреблении жевательного или нюхательного табака соответствующие показатели составили 2,69 в сравнении с 1,25 в подгруппе пациентов стоматологических клиник без табачной зависимости (RR=2,15, p=0,01). Выводы. У лиц с табачной зависимостью отмечается превышение частоты таких клинически значимых патологий, как осложненные формы кариеса, болезни пульпы и периапикальных тканей, пародонтоз, предопухолевые заболевания слизистой оболочки рта. Важными факторами, определяющими риск развития поражений слизистой оболочки полости рта и зубо-челюстной системы у лиц с табачной зависимостью, являются продолжительность и интенсивность курения. Introduction. Tobacco dependence has negative impact on all organs and systems of a human body, including on the frequency of stomatologic diseases. However there are contradictory data on impact of the use of tobacco on development of stomatologic pathology. Research objective. To estimate influence of tobacco dependence on development of oral cavity pathology in population of the East Kazakhstan region. Methods. Materials of primary and repeated registration of patients with oral cavity pathology and the dental-maxillary system passing diagnostic and medical actions are analysed. Clinical examination and poll of patients with use of techniques of detection of tobacco dependence is conducted. Research included 237 patients aged from 20 till 75 years. Calculation of relative risk between groups of smokers and non-smoking patients (Risk ratio) is carried out. Boundary criterion for a denial of a zero hypothesis accepted p<0,05. Results. As a result of research the big general frequency of diseases of a mucous membrane of an oral cavity and dental-maxillary system at surveyed with tobacco dependence is revealed. Average frequency of the studied pathologies made 1,86 on 1 smoker of the patient and 1,25 – on non-smoking (RR=1,49, p=0,03). At the use of chewing or snuff tobacco the corresponding indicators made 2,69 in comparison with 1,25 in subgroup of patients of dental clinics without tobacco dependence (RR=2,15, p=0,01). Conclusions. At persons with tobacco dependence excess of frequency of such clinically significant pathologies as the complicated forms of caries, diseases of a pulp and the periapikalnykh of fabrics, periodontosis, pretumoral diseases of a mucous membrane of a mouth is noted. The important factors defining risk of development of damages of a mucous membrane of an oral cavity and dental-maxillary system at persons with tobacco dependence are duration and intensity of smoking. Семей қаласының мемлекеттік медицина университетi, Семей қ, Қазақстан Кіріспе. Темекіге тәуелділік адам ағзасының барлық органдарына және жүйелеріне жағымсыз әсер етеді, соның ішінде стоматологиялық аурулардың жиілігіне. Бірақ стоматологиялық патологияның дамуына шылымды қолданудың әсері туралы кереғар мәліметтер бар. Зерттеу мақсаты. Шығыс Қазақстан облысы тұрғындарындағы ауыз қуысы патологиясының дамуына темекіге тәуелділіктің әсерін бағалау. Әдістері. Диагностикалық және емдеу іс-шараларынан өтушілердің ауыз қуысы және тіс жақ жүйелерінің патологиясымен науқастарды алғашқы және қайта тіркеу материалдары талданды. Темекіге тәуелділікті анықтау әдістемесін қолданумен науқастарды клиникалық тексеру мен сұрастыру өткізілді. Зерттеуге 20 жастан 75 жасқа дейінгі 237 науқас енгізілді. Шылым шегетін және шылым шекпейтін науқастар (Riskratio) топтары арасында салыстырмалы қауіпке есеп өткізілді. нольдік гипотезаны жоққа шығары үшін шектік критерилер p<0,05 қабылдады. Нәтижелері. Зерттеу нәтижесінде темекіге тәуелділікпен тексерілгендер ауыз қуысы және тіс жақ жүйесінің шырыштары ауруларының үлкен жалпы жиілігі анықталды. Патологиямен зерттелгендердің орташа жиілігі 1 темекі шегушіге 1,86 құрады және темекі шекпеушіге 1,25 (RR=1,49, p=0,03). Шайнайтын немесе иіскейтін темекіні қолданған кезде тиісті көрсеткіштер 2,69 салыстырғанда темекіге тәуелділіксіз стоматологиялық клиникалар науқастары кіші топтарында 1,25 құрады (RR=2,15, p=0,01). Қорытындылары. Темекіге тәуелді тұлғаларда кариес, пульпаның және периапикалды тіндердің, пародонтоз, ауыз шырышты қабатының ісікалды ауруларының созылмалы формалары сияқты клиникалық маңызды патологиялардың жиілігінің артуы белгілі болды. Темекіге тәуелді тұлғалардағы ауыз қуысы және тіс – жақ жүйелері шырыштарының зақымдануының даму қаупін анықтайтын маңызды факторлардың бірі темекі шегудің ұзақтығы мен белсенділігі болып табылады.