ҚАЗАҚСТАНҒАЖЕР АУДАРЫЛҒАН ХАЛЫҚТАРДЫҢ КҮНДЕЛІКТІ ӨМІРІ, СТАЛИН ДӘУІРІНІҢ ШЫНДЫҚТАРЫНЫҢ БІРІ РЕТІНДЕ (ПОЛЯКТАР МЫСАЛЫНДА)

2024

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Gold Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.51889/2959-6017.2024.82.3.009
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

ХХ ғасырдың соңғы ширегінде бұрын зерттелмей, ғылыми айналымға ене қоймаған немесе бөлшектеп қаралған тақырыптарды зерттеу қолға алынды. Сондай тақырыптардың қатарына Совет елінде өткен ғасырдың 30-50 жылдары жер аударылған халықтардың тарихи, тағдыры мен күнделікті өмірітуралы тақырыптарды зерттеу қолға алынды.Осындай тағдырдың ауыр тауқыметін бастарынан өткізген ұлттардың ішінде поляктар да болды. Республикамызға жер аударылған поляктар туралы зерттеулер ауқымды болғанымен, олардың әлеуметтік жағдайы мен деформациясы және күнделікті өмірдегі жағдайы толық зерттелмеген.Сонымен қатар мақалада арнайы контингенттің қоныс аударуы, шаруашашылық және және еңбек тәртібі, әлеуметтік жағдайы, өндірістік және қоғамдық орындардағы жұмыс мәселелері қарастырылған. Жер аударылған поляктардың жұмыс күші арнайы қоныстанған жерлерде өмір сүруі мен бейімделуінің факторы болды.Мақалада алға қойған басты мақсат Қазақстанға жер аударылған поляктардың күнделікті өмірі Сталин дәуірінің шындықтарының бірі ретінде қарастыру. Поляктар Қазақстанаумағына жер аударылған халық-тардың басым көпшілігін құрады және олардың жағдайы ауыр болды. Отанына қайтқанша аштық, түрлі індеттер, азапты ауыр еңбек, кеңес азаматтығын қабылдаудан (1943ж.) бас тартқандары репресияға ұшырап, қамауға алынған поляктар жер аударылған басқадай ұлттар сияқты ауыр күндерді бастарынан өткерді. Мақалада Қазақстан аумағына жер аударылған поляктарды қоныстандырылған жерде бейімделудегі күнделікті өмірі мен ауыр тұрмыс тіршілігі туралы ғылыми зерттеулер, поляк азаматтары мен олардың ұрпақтарының естеліктері, баспасөз беттеріндегі және архив материалдары негізінде талдау жасалды.