ТҮРКІ ТІЛДЕРІНДЕГІ АСПЕКТ ПЕН ШАҚТЫҢ МАҒЫНАСЫ МЕН ФОРМАСЫНЫҢ ДИАХРОНИЯ МЕН СИНХРОНИЯДА ДАМУЫ

2023

Жабық қол жеткізу Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.51889/1728-7804.2023.14.1.011
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Түркі тілдеріндегі аспект (түр) пен шақтың мағынасы мен формасының. берілуі лингвистикада әлі де өз шешімін таппаған мәселенің бірі. Бұл мақалада түркі тілдерінің лингвистикасында түр мен шақтың мағынасы мен формасының диахрония мен синхронияда дамуы қарастырылған. Түркітанушы ғалымдарының түркі тілдерінде етістіктің түр категориясы шақ категориясы арқылы берілетіні және түркі тілдеріндеаспект грамматикалық тұрғыда дербес категория статусына ие болмағандықтан, шақ категориясы арқылыкөрсетілетіні нақты мысалдармен дәлелденген.Түркі тілдерінде түр мен шақ мағынасы тығыз байланысты. Түркі тілдерінде грамматикалық аспект ұғымы жоқ болғандықтан, түркі тілдерінде аспект мағынасы мүлдем жоқ деп айтуға болмайды, өйткені түркі тілдерінде шақ мағыналары түрдің қосымша реңктерін қабылдап алған.