Абай шығармаларындағы Эго, Өздік/Self/Самость архетипі (Абай өлеңдеріндегі «көңілдің» мифопоэтикалық сипаты)

2021

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Gold Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.31489/2021ph4/98-103
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Мақалада К. Юнгтің Эго, Өздік /Самость/ Self архетипінің мәні, ұжымдық бейсаналықтың бір түрі болып саналатындығы зерттелді. Эго мен Өздік ақыл-ойдың үйлесім табуы адамның саналы өмір сүруіне негіз болса, ал Эгоның адамның Өздік ақылына бағынбай алға шығуы мен мендік, өзін-өзі пір тұту, атаққұмарлық, билікқұмарлық сияқты түрлі құмарлыққа салынуына жеткізетіні К. Юнг еңбектерін талдау барысында айқындалды. Абай шығармаларындағы Эго, Self архетипінің көрінісі мифопоэтикалық сипатқа ие екені ақын өлеңдерін талдау барысында анықталды. Сонымен қатар, әдебиеттану ғылымында миф, мифология және мифопоэтиканың өзіндік ерекшелігі және айырмашылығы зерттеуші ғалымдар еңбектерінде сараланды. Мифопоэтиканы зерттеген Г.А. Токарева, С.М. Телегин еңбектеріндегі ғажайып образдардың табиғатындағы мифопоэтиканы көркем шығармадан анықтаудың жолдары мен тәсілдері қарастырылды. Абай шығармаларындағы «көңіл» ұғымының сан түрлі құбылған бейнесін зерттеу арқылы ақынның Эгосын тануға мүмкіндік туды.