Kanun-ı Esasi Bağlamında Osmanlı'da Hukuk Devleti İlkesi

2023

Жабық қол жеткізу Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.29228/fides.72453
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Hukuk devleti, bir devletin hâkim olduğu toplum üzerindeki egemenlik kudretinin hukuk kuralları çerçevesinde sınırlandırıp sınırlandırılmadığı üzerinde doğan bir kavram olmuştur.Hukuk devleti ilkesi ve bu ilkeyi sağlayacak olan alt ilkeler, Batılı devletlerde ve Türk-İslam toplumlarında farklı şekilde gelişmiştir.Ancak temel olarak mutlak güce sahip iktidarın sınırlandırılması ve kişi hak ve özgürlüklerinin korunmasına dair gelişen hukuk devleti ilkesi Osmanlı Devleti'nde de gelişimini göstermiş, hatta her iki hukuk anlayışının kesişim noktası haline gelmiştir.Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin de öncülü olan Osmanlı Devleti, uzun zaman içerisinde kadim Orta Asya gelenekleri ve şer'i hukuk çerçevesinde hukuk kurallarını ortaya koyarken Tanzimat devrinde bu durum kısmen değişmiş ve Avrupalı devletlerin hukuk anlayışları da örnek alınmaya başlanmıştır.Bu durumun son örneği de Kanunı Esasi olmuştur.Kanun-ı Esasi ile bir anayasaya sahip olan Osmanlı Devleti, 1909'da yaptığı değişikliklerle modern ölçütlerle hukuk devleti ilkesini sağlama konusunda önemli bir zirve noktası oluşturmuştur.Bu bağlamda Osmanlı'dan sonra yeni kurulacak olan Türkiye Cumhuriyeti'ne öncülük etmiştir.