ε-NTU ӘДІСІ НЕГІЗІНДЕ ЖАНУАРЛАРДЫҢ ЖЫЛУЛЫҚ КҮЙЗЕЛІСІН ТӨМЕНДЕТУГЕ АРНАЛҒАН КӨЛДЕНЕҢ ТОПЫРАҚТЫҚ ЖЫЛУ АЛМАСТЫРҒЫШТЫ ОҢТАЙЛАНДЫРУ

2026

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Hybrid Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.52167/1609-1817-2026-143-2-384-391
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Топырақ температурасы туралы тәжірибелік деректер мен ε-NTU әдісінің негізінде ірі қара малдың жылулық күйзелісін төмендетуге арналған көлденең топырақтық жылу алмастырғыштың (КТЖА) параметрлері оңтайландырылды. Зерттеулер Алматы облысы Іле ауданындағы «Алтынбаева С.Ж.» шаруа қожалығында жүргізілді. Зерттеу нысаны ретінде жылу өткізгіштікке ие шалғынды сұр топырақ қарастырылды. ε-NTU әдісі негізінде ПВХ құбырларынан тұратын КТЖА-ның тиімділігі бағаланды. Ұзындығы 100 м және төселу тереңдігі 2 м болған жағдайда жүйе тиімділікті қамтамасыз ететіні анықталды. Шілде айында температураның төмендеуі 11,7 °C және салқындату қуаты 1,12 кВт болды. MATLAB ортасында параметрлік тәуелділігінің үшөлшемді моделі тұрғызылды. Оңтайлы параметрлер аймағы және аралығында орналасатыны анықталды. Есептік нәтижелер тәжірибелік деректермен салыстырылып, модельдің орташа ауытқуы , құрады. Алынған нәтижелер Қазақстанның ыстық климатты өңірлеріндегі мал шаруашылығы ғимараттарының энергия тиімді микроклимат жүйелерін жобалау үшін пайдаланылуы мүмкін.