STEM БІЛІМ БЕРУ НЕГІЗІНДЕ КОНТЕКСТІК ЕСЕПТЕР АРҚЫЛЫ ОҚУШЫЛАРДЫҢ МАТЕМАТИКАЛЫҚ САУАТТЫЛЫҒЫН ДАМЫТУ

2026

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Hybrid Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.32014/2026.2518-1467.1194
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Мақалада математика сабақтарында STEM (ғылым, технология, инженерия, математика) білім беру тәсілі негізінде контекстік есептерді қолдану арқылы оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамыту мәселесі теориялық-дидактикалық тұрғыдан қарастырылады. Зерттеудің мақсаты – практикалық мазмұнды контекстік есептерді оқу процесіне кіріктірудің әдістемелік негіздерін айқындау және олардың тиімділігін PISA халықаралық бағалау жүйесінің когнитивтік процестері (тұжырымдау, қолдану, пайымдау, бағалау) аясында талдау. Зерттеу аясында іріктелген үш контекстік есепке мазмұндық-когнитивтік талдау жүргізіліп, олардың PISA танымдық процестерімен, STEM пәнаралық компоненттерімен және Қазақстан Республикасының оқу мақсаттарымен өзара байланысы анықталды. Нәтижесінде, аталған тапсырмалар оқушының тек есептеу дағдыларын ғана емес, функционалдық сауаттылыққа тән толық ойлау тізбегін қалыптастыратыны дәлелденді. Зерттеу нәтижелері бойынша екі есептің PISA шкаласының 3–4 деңгейіне, ал күрделі модельдеуді талап ететін «Бактериялар популяциясы» есебінің 5 деңгейге сәйкес келетіні анықталды. Сонымен қатар, оқушылардың негізгі қиындықтары есептеу кезеңінде емес, контексті тұжырымдау, математикалық модель құру және нәтижені дәлелді негіздеу кезеңдерінде туындайтыны айқындалды.