Діни саладағы дерадикализация және оңалтудың институционалдық архитектурасы: отандық және халықаралық тәжірибе

2026

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Hybrid Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.65608/qut.2026.2.05
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Осы мақала Қазақстан Республикасында және шетелде дін саласындағы дерадикализация және оңалту мәселелерін қарастырады. Зерттеу отандық және шетелдік заңнаманы, нормативтік құқықтық актілерді, сондай-ақ осы тақырып бойынша ғылыми әдебиеттерді талдауды қамтитын кешенді әдіснамаға негізделген. Сонымен қатар радикалды топтардың қызметінен зардап шеккен тұлғалармен және террористік белсенділік аймақтарынан оралған репатрианттармен жұмыс жасау бойынша қазақстандық ғалымдар мен мамандардың практикалық тәжірибесі пайдаланылды. Зерттеу барысында Қазақстанның осы саладағы мемлекеттік саясатының күштік шараларға негізделген тәсілден бастап, ерте анықтау, алдын алу және кешенді оңалтуға бағытталған неғұрлым теңгерімді модельді қалыптастыруға дейінгі эволюциясы айқындалды. Теологиялық жұмыс, медициналық, психологиялық, құқықтық қолдау, сондай-ақ әлеуметтік бейімделу шараларын қамтитын көмектің құралдары мен тетіктерін кеңейтуге ерекше назар аударылады. Авторлар қазіргі таңда Қазақстанда мемлекеттік органдар мен азаматтық қоғамның өзара іс-қимылы негізінде іске асырылатын бірегей модель қалыптасқан деген қорытындыға келеді. Дегенмен бұл модельде жетілдіруді қажет ететін бірқатар мәселелер бар. Жалпы алғанда, дерадикализация мен оңалтудың отандық және шетелдік тәжірибесін талдау қазақстандық модельдің пәнаралық және ведомствоаралық тәсілдің тиімділігін көрсететінін және одан әрі ғылыми, практикалық зерттеулер үшін өзекті екенін дәлелдейді.