СТУДЕНТ-ПСИХОЛОГТАРДЫҢ КƏСІБИ ДАЯРЛЫҒЫНДА СТРЕСКЕ ТӨЗІМДІЛІКТІ ДАМЫТУ: ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЗЕРТТЕУ

2025

Жабық қол жеткізу Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.51889/2959-5967.2026.86.1.016
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Мақалада жоғары оқу орны жағдайында студент-психологтардың кəсіби даярлығы барысында стреске төзімділікті дамыту мəселесі эксперименттік тұрғыда зерттеледі. Зерттеуге 18–22 жас аралығындағы 60 студент-психологтар (n=60) қатысты.Зерттеу үш кезеңде жүргізілді: анықтаушы, қалыптастырушы жəне бақылаушы. Анықтаушы кезеңде студенттердің бастапқы стреске төзімділік деңгейі, өзін-өзі реттеу ерекшеліктері жəне копинг-стратегиялары диагностикаланды. Қалыптастырушы кезеңде 8 апта бойы тренингтік сабақтар мен арт-терапиялық əдістерден тұратын бағдарлама жүзеге асырылды. Бақылаушы кезеңде қайта диагностика жүргізілді.Психодиагностикалық құралдар ретінде С.Н. Козлов пен Д.Я. Райгородскийдің «Стреске төзімділік» тесті, В.И. Моросанованың «Өзін-өзі реттеу стилі» сауалнамасы жəне С.К. Нартова-Бочавердің копинг-стратегиялар əдістемесі қолданылды. Мəліметтер SPSS 23.0 бағдарламасында өңделіп, айырмашылықтардың мəнділігі Стьюденттің t-критерийі арқылы тексерілді. Нəтижелер қалыптастырушы бағдарламадан кейін стреске төзімділіккөрсеткіштерінің статистикалық тұрғыда мəнді артқанын көрсетті (t=2.41; p<0.05). Жоғары деңгейдегі стреске төзімділік үлесі 19%-дан 36%-ға дейін өсті, ал төмен деңгей 28%-дан 15%-ға дейін төмендеді. Сонымен қатар конструктивті копинг-стратегияларды қолдану көрсеткіші де мəнді артты (p<0.05).Зерттеу нəтижелері арнайы ұйымдастырылған психологиялық-педагогикалық жағдайлар мен тренингтік технологиялардың студент-психологтардың кəсіби даярлығында стреске төзімділікті тиімді дамытуға ықпал ететінін дəлелдейді.