ЦИФРЛЫҚ ТЕҢСІЗДІК: ҚАЗАҚСТАН ӨҢІРЛЕРІНДЕГІ МҮМКІНДІКТЕР МЕН ШЕКТЕУЛЕРДІҢ ӘЛЕУМЕТТІК-ЭКОНОМИКАЛЫҚ ӘСЕРІ

2026

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Gold Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.66608/2617-085x.2024.4.4.004
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Мақалада Қазақстан өңірлеріндегі цифрлық теңсіздік мәселесі жан-жақты талданды. Зерттеудің негізгі мақсаты -қалалық және ауылдық аймақтар арасындағы цифрлық алшақтықтың деңгейін анықтау, сондай-ақ оның әлеуметтік-экономикалық салдарын кешенді түрде бағалау болып табылады.Зерттеу әдістері ретінде салыстырмалы талдау, статистикалық деректерді өңдеу, жүйелік және құрылымдық тәсілдер қолданылды. Зерттеу барысында интернет инфрақұрылымының сапасы, жылдамдығы мен тұрақтылығы, сондай-ақ халықтың цифрлық қызметтерді пайдалану деңгейі бойынша өңірлер арасында салыстырмалы талдау жүргізілді. Сонымен қатар, цифрлық теңсіздік көрсеткіштеріне әсер ететін негізгі факторлар анықталды.Зерттеу нәтижелері мегаполистерде интернет жылдамдығының жоғары екенін, цифрлық қызметтерге қолжетімділіктің кеңейгенін көрсетті. Ал ауылдық және шалғай аймақтарда инфрақұрылымның жеткіліксіз дамуы, байланыс сапасының төмендігі және цифрлық қызметтерді пайдалану деңгейінің шектеулілігі байқалды. Бұдан бөлек, цифрлық теңсіздіктің негізгі себептері ретінде инфрақұрылымның әлсіздігі, цифрлық сауаттылық деңгейінің әркелкілігі, халықтың табыс деңгейінің айырмашылықтары және географиялық ерекшеліктер айқындалды.Зерттеу барысында цифрлық теңсіздіктің білім беру сапасына, еңбек нарығындағы мүмкіндіктерге, мемлекеттік қызметтерге қолжетімділікке және өңірлік әлеуметтік-экономикалық дамуға кері әсер ететіні дәлелденді. Қорытындысында цифрлық алшақтықты азайту мақсатында инфрақұрылымды дамыту, халықтың цифрлық дағдыларын арттыру, цифрлық қызметтердің қолжетімділігін кеңейту және өңірлік саясатты жетілдіру бойынша нақты ұсыныстар ұсынылды.