ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНА ЖЕР АУДАРЫЛҒАН ГРЕКТЕРДІҢ ӘЛЕУМЕТТІК-ТҰРМЫСТЫҚ ЖАҒДАЙЫ

2026

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Gold Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.51889/2959-6017.2026.88.1.011
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Кеңестік билік тұсында тоталитарлық жүйенің жүргізген саясаттың салдарынан көптеген ұлттар Қазақ еліне еркінен тыс жер аударылды. Жазықсыз ұлттарды тұрғылықты жерінен күштеп жер аудару Сталиндік қуғын-сүргіннің құрамдас бір бөлігіне айналды. Совет елінде қабылданған түрлі қаулы-қарарлар мен құжаттарда шекаралық аймақтарды тазарту үшін республикаға көптеген ұлттар еркінен тыс күшпен көшірілді. Олар әлеуметтік және құқықтық тұрғыдан түрлі қысымдарға ұшырап, ұзақ жылдар сталиндік репрессияның құрбаны болды. Осындай еркінен тыс жер аударылған көптеген ұлттар қатарында біздің зерттеуіміздегі гректер де болды. Жер аударылған гректердің қалыпты және бейбіт өмір сүру жағдайы өзгерді.Депортацияға ұшыраған гректердің тарихын зерттей отырып, кеңестік биліктің жүргізілген озбыр саясаты арқылы бұрмаланған шындықты жаңа көзқарас тұрғысынан зерттеу өзекті. Бір-неше толқынмен депортацияланған гректердің соғыстан кейінгі жер аударылғандарының басым бөлігі Түркістан облысы аумағына қоныстандырылды. Мақалада өткен ғасырдың 30-40-шы жылдар Түркістан облысына депортацияланған гректердің жаңа жерде бейімделуіндегі ауыр тұрмыс тіршілігі мен әлеуметтік жағдайы қарастырылады. Сонымен қатар Түркістан облысына және республика територриясына жер аударылған гректер мен олардың ұрпақтарының естеліктері арқылы оларды көшіру барысы, сенімсіз ұлттар ретінде ұстанған кеңестік саясат, қоныстандырылған жерге бейімделуіндегі жағдайлары қамтылды