ҚАЗАҚ ТІЛІНДЕ СӨЙЛЕЙТІН АДАМНЫҢ ЖАСЫН ЖӘНЕ ЖЫНЫСЫН АВТОМАТТЫ ТҮРДЕ АНЫҚТАУ ҮШІН ТЕРЕҢ НЕЙРОНДЫҚ ЖЕЛІЛЕРДІ ҚОЛДАНУ

2025

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Hybrid Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.52167/1609-1817-2025-141-6-317-329
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Мақала қазақ тілінде сөйлейтін адамның жасын және жынысын автоматты түрде анықтау үшін терең нейрондық желілерді қолдануға арналған. Соңғы жылдары Қазақстанда қызметтің барлық салаларын белсенді цифрландыру жүріп жатыр, сайттар құрылуда, автоматтандырылған колл-орталықтар, чат-боттар, дауыстық көмекшілер жұмыс істеуде. Қазақ тілін тану, оның ішінде сөйлеушінің жасын және жынысын анықтау қиын міндет болып табылады, өйткені қазақ тілінің өзіндік фонетикалық ерекшеліктері бар. Сонымен қатар, қазақ тілі агглютинативті сипатқа ие. Тағы бір шектеу - белгіленген аудио деректердің жеткіліксіз мөлшері. Мақалада қазақ тілінде сөйлеуді тануға және сөйлейтін адамның жынысы мен жасын анықтауға арналған терең нейрондық желілерге негізделген модель ұсынылған. Әртүрлі архитектураларды, соның ішінде конволюциялық және рекуррентті желілерді қолдана отырып эксперименттер жүргізілді. Нәтижелер жеткілікті жоғары жіктеу дәлдігін көрсетті. Бұл ұсынылған модельді дербестендірілген дауыстық көмекшілер мен қазақ тілінің интеллектуалды өңдеу жүйелерін құру үшін қолдануға болатындығын көрсетеді.