ЖАҺАНДАНУ ЖӘНЕ ТІЛ: ЖЕЛІЛІК КОММУНИКАЦИЯНЫҢ ҚАЗАҚ ТІЛІНІҢ ЛЕКСИКАЛЫҚ ҚҰРЫЛЫМЫНА ӘСЕРІ

2025

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Gold Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.51889/3078-8463.2025.51.3.001
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Қазіргі таңда орын алып жатқан жаһандану үдерісі халықаралық коммуникацияның кеңеюіне әкеліп, әртүрлі мәдениеттер мен тілдердің өзара байланысын күшейтті, нәтижесінде қазақ тіліне шеттілдік кірме сөздер еніп, тілдік қорды жаңа сөздермен молайтып, қазақ тілінің өрісінкеңейтіп қана қойған жоқ сонымен қатар, дәстүрлі жазба нормалардың бұзылуына, көптілділіктің әсерінен қазақ тіліндегі сөйлем құрылымының өзгеруіне, орфографиялық және пунктуациялық нормалардың сақталмауына алып келді. Мақаланың мақсаты –әлеуметтік желілердің тілге әсерін талдау, атап айтқанда желі қолданушылардыңтілінің лексикалық, семаниткалық, морфологиялық, фонетикалық құрамыныңжелі қолдану барысындағы трансформациясын анықтау. Зерттеудің теориялық негіздерін анықтауда анализ, синтез әдістерін қолдану, әлеуметтік желінің тілдің дамуына әсерінәртүрлі мәдени және тілдік контекстерде салыстыру үшін эмперикалық зерттеу әдісі –салыстырмалы талдау қолдану, желі мәдениетінен шыққан терминдер, мемдер мен аббревиатуралар сияқты жаңа тілдік формаларды зерттеу үшін корпустық талдау жасай отырып, әлеументтік желілердің тілге әсерін анықтау мақаланың міндеті болып табылады. Жүргізілген зерттеулердің негізінде интернет-коммуникациясында дәстүрлі жазба тіл мен ауызекі сөйлеу нормаларының араласуы нәтижесінде жаңа гибридті тілдік стиль қалыптасқаныанықталды.