МАҢҒЫСТАУ ТОПОНИМІ ЖӘНЕ ӘЛЕУМЕТТІК АССОЦИАЦИЯ

2025

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Gold Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.59102/kufil/2025/iss4pp94-107
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Бұл мақалада Маңғыстау топонимдерінің лингвокогнитивтік негіздері жан-жақты қарастырылып, географиялық атаулардың тек кеңістік бағдар ғана емес, ұлттық сана мен дүниетанымдағы күрделі мәдени-танымдық құрылым екені дәлелденеді. Автор Маңғыстау жер-су атауларында жинақталған этномәдени, тарихи, мифтік және лингвоәлеуметтік ақпараттарға талдау жасай отырып, оларды тіл тұтынушылар санасында қалайша концепт дәрежесіне көтерілетінін сипаттайды. Зерттеу барысында топонимдердің ұлттық менталитетпен, дәстүрмен, рухани құндылықтармен және тарихи жадымен байланысы айқындалды. Маңғыстау концептісінің сан алуан мағыналық қабаттардан (жағымсыз эмотивация, мифтік бейнелер, экономикалық ассоциациялар) тұратыны, әрі олардың біртіндеп санада орнығу үдерісі көрсетіледі. Сонымен қатар, қазіргі тілтұтынушы үшін географиялық атаулардың эмоциялық және мәдени жүктемесі бар, көпқабатты семантикалық құрылым ретінде қабылданатыны дәлелденеді. Мақалада топонимдер – ұлттың дүниетанымымен тығыз байланысты, когнитивтік тұрғыдан белсенді этномәдени бірлік ретінде қарастырылады.