ҒАРЫШТЫҚ ҰШУ АППАРАТТАРЫНЫҢ КЕҢІСТІКТІК ҚОЗҒАЛЫСЫН СИНЕРГЕТИКАЛЫҚ БАСҚАРУ

2025

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Hybrid Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.52167/1609-1817-2025-139-4-193-205
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Бұл мақалада синергетикалық синтез әдісімен ғарыштық ұшу аппаратының (ҒҰА) кеңістіктік қозғалысын жобалау қарастырылады. Синергетикалық синтез әдісінде басқару жүйесінің күй кеңістігінде тартымды инвариантты көпбейнелік ұғымдары енгізіледі. Басқаруды табу үшін инвариантты көпбейнеліктерді сипаттайтын, сәйкесінше макро айнымалыларға қатысты жазылған функционалдық теңдеулер қолданылады. Біріншіден, сызықтық емес ҒҰА моделін қолданатын басқару жүйесінің математикалық сипаттамасы келтірілген. Қарастырылып отырған синергетикалық синтезге сәйкес сыртқы қоздырушы әсерлерді ескеретін және басқаруды анықтайтын басқару объектісінің кеңейтілген сызықтық емес моделі құрылды. Синтезделген синергетикалық реттегіштің тиімділігін талдау үшін тұйықталған басқару жүйесін компьютерлік модельдеу жүргізілді. Компьютерлік модельдеудің келтірілген нәтижелері реттеуіштердің басқару жүйесіне сыртқы қоздырушы әсерлерге орнықтылық пен робастылықты қамтамасыз ете алатындығын, сонымен қатар сызықтық емес басқару жүйелерін жобалаудың теориялық негізі бола алатындығын растайды.