ҚАЗАҚ ТІЛІНДЕГІ КҮРДЕЛІ ЕТІСТІКТЕРДІ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТІГЕ ҮЙРЕТУ ТӘЖІРИБЕСІ: ТЕГТЕУ МЕН МОРФОЛОГИЯЛЫҚ МОДЕЛЬДЕУ ҮЛГІЛЕРІ

2025

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Gold Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.59102/kufil/2025/iss3pp94-108
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Мақалада қазақ тіліндегі күрделі етістіктерді автоматты тану мен корпуста белгіленім жұмыстарын жүргізу арқылы генеративті ЖИ модельдерін тұрғызуға арналған аннотациялау, тегтеу кезеңдерін жүзеге асырудың тәжірибесі баяндалған. Құранды етістіктер, құрама етістіктер, аналитикалық формалы етістіктерді тегтеудегі қиындықтар, ғылыми мәселелер, оларды шешудің жолдары, сондай-ақ белгіленім жұмыстарының ерекшеліктері жайлы айтылады. Үлкен тіл модельдерінің архитектурасында сол тілдің грамматикасы, ал оның трансформациясында сол тілдің грамматикалық модельдері жататыны сөзсіз. Заманауи лингвистиканың даму бағыты да осындай модельдерді әзірлеп, оны жетілдірумен байланысты болмақ. Сондықтан қазақ тіліндегі күрделі грамматикалық компоненеттердің бірі – күрделі құрамды етістіктерді модельдеу, оның морфологиялық белгіленім үлгісін ұсыну – қазақ тілін автоматтандыру жұмыстарындағы ең өзекті мәселелердің бірі болып отыр. Аталмыш мақала осы бағытта жүзеге асырылып жатқан тәжірибелерді бөлісу мақсатында жазылып отыр.