ЗЕЙІНДІЛІКТІҢ АНЫҚТАМАСЫ, ТҮРЛЕРІ ЖӘНЕ MAAS(MINDFUL ATTENTION AWARENESS SCALE) ӘДІСТЕМЕСІНҚАЗАҚ ТІЛІНЕ БЕЙІМДЕУ

2025

Жабық қол жеткізу Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.51889/2959-5967.2025.83.2.006
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Мақалада адамның зейінділігі, оның анықтамасы, түрлері және оның қалыптасуына мен дамуына әсер ететін факторлар қарастырылады. Бұл жұмыстың мақсаты –зейінді зерттеу тәсілдерін теориялық талдау және жүйелеу және «зейін» феноменін әртүрлі теориялық көзқа-растар тұрғысынан қарастыру. Сонымен қатар қазіргі психология мен психотерапия саласында кеңінен қолданылып жүрген «зейінділік» (mindfulness) ұғымының мәні, түрлері және оны өлшеуге арналған MAAS (Mindful Attention Awareness Scale) әдістемесінің қазақ тіліне бейім-делуі қарастырылады. Зейінділік ұғымының буддизмдегі түп-тамыры мен оның медитациялық тәжірибелердегі рөліне талдау жасалып, випассана әдісі арқылы тұлғаның өзін-өзі танупроцесі сипатталады. Автор зейінділіктің адамның санасын тыныштандырудағы маңызын атап өтіп, MAAS әдістемесінің қазақ аудиториясына бейімделуінің қажеттілігі мен тәсілдерін ұсынады. Бұл жұмыс зейінділік ұғымын ғылыми-практикалық тұрғыда тереңірек түсінугежәне оны мәдени контексте тиімді қолдануға үлес қосады.Ғалымдарзейінділік құбылысын метатанымдық реттеушілік қабілеттер сыныбына жатқы-зады. Бірқатар зерттеушілердің пайымдауынша, зейін концепциясы әртүрлі психологиялық мектептерде әзірленген психиканыңнормасы мен патологиясының психологиялық модельдерін синтездеудің әдістемелік құралы ретінде қызмет етеді. Мақалада зейін және зейінділік ұғымының жан-жақты қарастырылған анықтамалар ұсынылады.