БАТЫС ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫ АЙМАҒЫНДА ӨСІРІЛЕТІН АЛМА СОРТТАРЫНЫҢ ӘРТҮРЛІ ПІСУ МЕРЗІМДЕРІНЕ ОРАЙ ҮЗДІК НҰСҚАЛАРЫН ТАҢДАУ

2024

Жабық қол жеткізу Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.52578/2305-9397-2024-4-2-115-123
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Өсімдік шаруашылығы салаларын дамытудың жалғыз жолы – оларды тұрақты түрде жаңа сорттармен жаңарту, өнім өндірудің қарқынды технологияларын енгізу, соның ішінде алма ағашының жоғары сапалы отырғызу материалдарын пайдалану арқылы қарқынды ету. Бұл мәселені шешуде әлемнің жетекші елдерінің ұлттық экономикаларының басым бағыттарының бірі болып отыр. Алма көшеттерінің өнімдерін арттырудың маңызды қоры вирустық және микроплазмалық аурулардан болатын шығындарды азайтуда жатыр. Жеміс-жидек дақылдарының созылмалы вирустық ауруларынан туындайтын үлкен және тұрақты өнім шығындары питомниктерді вирустардан таза, отырғызу материалдарын өндіруге көшіруді талап етеді. Бұл үшін заманауи, сенімді экспресс-вирустық бақылау әдістерін қолдану қажет. Қазіргі уақытта нарықта қаржылық табысты қамтамасыз ету үшін шаруашылық тұрғысынан құнды және бейімделу қасиеттері жоғары, сонымен қатар жоғары өнімділікке, сапалы тауарлық түрге, тасымалдауға төзімді және ұзақ уақыт сақтауға қабілетті жеміс дақылдарының сорттары қажет. Алма бағының рентабельділігінің негізі – ұтымды технология, ағаштарға дұрыс күтім жасау және сорттарды дұрыс таңдау. Айта кету керек, реформалар басталғанға дейінгі жылдары Батыс Қазақстан аймағындағы алма ағаштарының орташа өнімділігі 40-50 ц/га-дан аспаған.