«МӘЖАЛЛӘ» КОДЕКСІ ИСЛАМ ҚҰҚЫҒЫ ТАРИХЫНДАҒЫ РЕФОРМА РЕТІНДЕ

2024

Жабық қол жеткізу Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.63546/3005-2246.2024.6.2.005
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

XIX ғ. Осман империясы экономикалық және саяси әлсіреген елдің күйін кеше бастады. Империяның Батыс Еуропа елдерінен экономикалық және техникалық да-муы жағынан артта қалуы, оппозициялық көңіл-күйдің күшеюі және т.б. құбылылыстар билеуші режимді елде бірқатар салаларда реформаларды жүзеге асыруға итермеледі. Сол себепті сұлтан соты елдегі әділет жүйесінде бұрын-соңды болмаған ауқымды реформалар жүргізді.Мақалада 1868–1878 жылдары қабылданған «Мәжаллә» деп аталатын ислам құқы-ғы тарихындағы алғашқы азаматтық кодекс талданады. Мәжалләны дайындау және қа-былдау барысы және осы құжаттың ерекшеліктері ашылады. Мәжалләні кодификациялау үшін жүргізілген жұмыс ханафи мәзһабының фиқһы не-гізінде жасалды. Сондықтан да авторлардың айтуынша кодекстегі нормаларда басымды-лық басқа мазһабтарға қарағанда ханафи мазһабына берілген.