«ДАҢҚ ПЕН ДАҚПЫРТ» РОМАНЫНДАҒЫ ДӘУІР ШЫНДЫҒЫ

2024

Жабық қол жеткізу Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.51889/2959-5657.2024.90.4.006
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Мақалада қазақ әдебиетінің көрнекті ақын, жазушысы Жұмекен Нәжімеденовтің «Данқ пен дақпырт» романына талдау жасалған. Романның бас кейіпкерінің тағдыры арқылы жазушы өз дәуіріне тән өзекті мәселелерді қамтыған. Шығармада бір-біріне характерлік тұрғыдан қарама-қайшы кейіпкерлер образы жан-жақты сипатталады. Зерттеу жұмысында романның көркемдік-идеялық ерекшелігін зерттеп, романдағы даңқ пен дақпыртқа құрылған өнер адамының тағдырын сараптау негізге алынады. Шығарманың көркемдік қуатын арттыру үшін қолданылған мәтіндегі монолог, диалог, ситуация секілді психологиялық әдіс-тәсілдердің рөліне айрықша мән беріледі. Өнер жолындағы түрлі қақтығыстарды, атақ-даңқтың да екінші көлеңкелі тұсын, шығармашылық күйреу секілді проблемаларды көркем шығарманың идеясына айналдырған жазушы шеберлігі де сарапталады. Халық болмысының негізгі діңгегіне айналған ұлттық таным-түсінік, салт-сана, әдет-ғұрып жайы тілге тиек етіліп, шығармадан мысал келтіре отырып талданады.