Аңдатпа
Введение. На настоящий момент имеется относительно мало данных о клинико-эпидемиологических особенностях течения острых цереброваскулярных заболеваний в Казахстане, особенно по Карагандинской области. Цель исследования: выявить особенности показателей заболеваемости и летальности среди пациентов перенесших отдельные виды острых цереброваскулярных заболеваний. Материалы и методы: Нами проведено описательное эпидемиологическое исследование по оценке острых мозговых катастроф в Карагандинской области, Казахстан. Данные взяты из реестра заболеваний по Карагандинской области, по пациентам, госпитализированным с 1 января 2019 по 31 декабря 2019 с диагнозами, соответствующими кодам МКБ I60-I64. Статистический анализ данных проводился с использованием триал-версии программы STATISTICA 13.3 EN. Проведена описательная статистика: абсолютное количество (n), относительное количество (%), 95% доверительный интервал (метод Вилсона), стандартное отклонение (SD), среднее значение (ME), верхний и нижний квартили (Q25-Q75). После проверки данных на нормальность распределения, использованы непараметрические критерии: для сравнения двух независимых групп – U-критерий Манна-Уитни, трех и более независимых групп – H-критерий Краскела-Уоллиса. Уровень значимости p < 0,05. Уровни заболеваемости и смертности рассчитывались по стандартным формулам на 100 тысяч населения. Результаты: Общее число госпитализаций на 100000 населения с геморрагическим инсультом 47,8, с ишемическим инсультом 203,5. С субарахноидальным кровоизлиянием наибольшая частота госпитализаций в возрастной группе 51-60 лет, с внутримозговым кровоизлиянием - 61-70 лет, с ишемическим инсультом - у лиц старше 70 лет. Госпитальная и 30-дневная летальность после выписки из стационара от всех типов инсульта составила 49,9 случаев на 100000 населения. В стационаре умерли 32,9% госпитализированных с субарахнои-дальным кровоизлиянием, 30,07% с внутримозговым кровоизлиянием, 12,7% пациентов с ишемическим инсультом. Выводы: Распределение подтипов инсульта и летальность в Карагандинской области соответствует общемировым тенденциям. Не выявлено значимых различий заболеваемости подтипами инсульта по половому признаку. Отсутствуют различия по возрасту между мужчинами и женщинами при госпитализации с диагнозами по МКБ I60, I62, I64 (p > 0.05), однако имелись различия при диагнозах по МКБ I61, I63, а также между всеми случаями ОНМК (p < 0.05). Показатели госпитальной летальности от острых цереброваскулярных заболеваний в Карагандинской области в 3,2 раза превышают данные по Казахстану. Смертность от инсульта на дому в течении 1 месяца после выписки в нашем регионе в 1,4 раза выше показателей по республике. Выявлены гендерные различия в уровне летальности, с преобладанием у женщин. Результаты исследования могут внести вклад в стратегию профилактики и лечения острых цереброваскулярных заболеваний в Казахстане. Relevance: at the moment, there is relatively little data on the clinical and epidemiological features of the course of acute cerebrovascular diseases in Kazakhstan, especially in the Karaganda region. Aim: to identify the features of the morbidity and mortality rates among patients who underwent certain types of acute cerebrovascular diseases. Materials and methods: We conducted a descriptive epidemiological study to assess acute brain catastrophes in the Karaganda region, Kazakhstan. The data is taken from the register of diseases in the Karaganda region, for patients hospitalized from January 1, 2019 to December 31, 2019 with diagnoses corresponding to the ICD codes I60-I64. Statistical analysis of the data was conducted using the trial version of the STATISTICA 13.3 EN program. Following descriptive statistics were performed: absolute number (n), relative number (%), 95% confidence interval (Wilson's method), standard deviation (SD), mean value (ME), upper and lower quartiles (Q25-Q75). After checking the data for normal distribution, nonparametric tests were used: comparison of two independent groups - Mann-Whitney U-test, and also three or more independent groups - Kruskal-Wallis H-test. Significance level p <0.05. Morbidity and mortality rates were calculated using standard formulas per 100,000 population. Results: The total number of hospitalizations per 100,000 population with hemorrhagic stroke is 47.8, with ischemic stroke is 203.5. With subarachnoid hemorrhage, the highest frequency of hospitalizations in the age group of 51-60 years, with intracerebral hemorrhage - 61-70 years, with ischemic stroke - in people over 70 years. The hospital and 30-day mortality rate after discharge from the hospital for all types of stroke was 49.9 cases per 100,000 population. 32.9% of patients with subarachnoid hemorrhage, 30.07% with intracerebral hemorrhage, and 12.7% of patients with ischemic stroke died in the hospital. Conclusions: The distribution of stroke subtypes and mortality in the Karaganda region corresponds to global trends. There were no significant differences in the incidence of stroke subtypes by gender. There were no age differences between men and women when hospitalized with ICD I60, I62, I64 diagnoses (p > 0.05), but there were differences in ICD I61, I63 diagnoses, as well as between all cases of stroke (p < 0.05). But the indicators of hospital mortality from acute cerebrovascular diseases in the Karaganda region are 3.2 times higher than the data for Kazakhstan. The death rate from stroke at home within 1 month after discharge in our region is 1.4 times higher than in the republic. Revealed gender differences in the level of mortality, with a predominance in women. The results of the study can be used in the strategy of prevention and treatment of acute cerebrovascular diseases in Kazakhstan. Қазіргі уақытта Қазақстанда, әсіресе Қарағанды облысында жедел ми қан тамырлары аурулары ағымының клиникалық-эпидемиологиялық ерекшеліктері туралы мәліметтер аз. Зерттеудің мақсаты: жедел ми қан тамырлары ауруларының жекелеген түрлерін бастан өткерген пациенттер арасындағы аурушаңдық пен өлім деңгейінің ерекшеліктерін анықтау. Материалдар мен әдістер: Біз Қарағанды облысында, Қазақстандағы жедел церебральды жазатайым оқиғаларды бағалау бойынша сипаттамалық эпидемиологиялық зерттеу жүргіздік. Деректер Қарағанды облысындағы аурулар тізілімінен алынды, I60-I64 ICD кодтарына сәйкес диагнозбен 2019 жылдың 1 қаңтарынан бастап 2019 жылдың 31 желтоқсанына дейін ауруханаға жатқызылған науқастар үшін. Мәліметтерге статистикалық талдау STATISTICA 13.3 EN бағдарламасының сынақ нұсқасы көмегімен жүргізілді. Сипаттамалық статистика орындалды: абсолютті сан (n), салыстырмалы сан (%), 95% сенімділік интервал (Уилсон әдісі), стандартты ауытқу (SD), орташа (ME), жоғарғы және төменгі квартилдер (Q25-Q75). Деректердің қалыпты таралуын тексергеннен кейін параметрлік емес тесттер: екі тәуелсіз топты салыстыру үшін-Манн-Уитни U-тесті, үш немесе одан да көп тәуелсіз топтар-Крускал-Уоллис Н-сынағы қолданылды. Маңыздылық деңгейі p <0.05. Ауру мен өлім көрсеткіші 100000 тұрғынға стандартты формулалар арқылы есептелді. Нәтижелер: Геморрагиялық инсультпен 100000 тұрғынға ауруханаға жатқызудың жалпы саны 47,8, ишемиялық инсультпен 203,5. Субарахноидальды қан кету кезінде ауруханаға жатқызудың ең жоғары жиілігі 51-60 жас аралықтарында, ми ішілік қан кетумен - 61-70 жаста, ишемиялық инсультте - 70 жастан асқан адамдарда болады. Ауруханадан және ауруханадан шыққаннан кейінгі 30 күндік өлім инсульттің барлық түрлерінен 100000 тұрғынға шаққанда 49,9 жағдай болды. Ауруханада субарахноидты қан кетумен ауруханаға жатқызылғандардың 32,9%, мидың ішілік қан кетуімен 30,07%, ишемиялық инсультпен ауыратындардың 12,7% қайтыс болды. Қорытынды: Қарағанды облысында инсульттің кіші типтерінің таралуы және өлім әлемдік тенденцияларға сәйкес келеді. Инсульттің кіші түрлерінің жынысына байланысты айтарлықтай айырмашылықтары болған жоқ. I60, I62, I64 диагнозымен ауруханаға жатқызу кезінде ерлер мен әйелдер арасында жас айырмашылықтары жоқ (p> 0,05), бірақ ICD I61, I63 сәйкес диагноздарда, сондай-ақ барлық инсульт жағдайлары арасында айырмашылықтар болды (p <0.05). Бірақ Қарағанды облысында жедел цереброваскулярлық аурулардан ауруханада өлім-жітім деңгейі Қазақстанға қарағанда 3,2 есе жоғары. Үйде инсульттан өлім босанғаннан кейін 1 ай ішінде біздің облыста республикамен салыстырғанда 1,4 есе жоғары. Өлім деңгейінің гендерлік айырмашылықтары анықталды, әйелдерде басым. Зерттеу нәтижелері Қазақстандағы өткір цереброваскулярлық аурулардың алдын алу және емдеу стратегиясын жетілдіре алады.