Аңдатпа
Мақалада 2022 жылғы орта ғасырлық Сарайшық қаласы орнындағы №3 қазбада жалғасқан археологиялық жұмыстың нәтижесі ұсынылған. Бұл жерде жүргізілген жұмыстар екі кезеңнен тұрды. Бірінші кезеңдегі жұмыстар 2019 жылы жүргізілді, жоғарғы құрылыс қабатынан (ХV–XVI ғғ.) отбасылық жерасты жерлеу орындары – сағаналар мен ондаған жеке жерлеу шұңқырлары, тұрғын және шаруашылық бөлмелердің бөліктері анықталды. 2021 жылы, яғни екінші кезеңде № 3 қазбаны ары қарай тереңдетіп қазғанда солтүстік-оңтүстік бағытта созылған, ұзынша дәліздердің бойына қатарласып орналасқан бөлмелері бар алтын ордалық кезеңге тиесілі ғимараттың орталық бөлігі ашылды. Құрылымы жағынан бұл ғимарат құрметті қонақтарды, жолаушыларды, саудагерлерді қабылдайтын «хан» типтес қоғамдық нысанға жақын. Бұл нысаннан 30 м-дей жерде 1996–2008 жж. археолог З. Самашев ашып зерттеген 40-тан астам бөлмеден тұратын кешенді сарай «хан» (қонақ қабылдайтын орын) ғимараты орналасқан. Қаланың бұл ауданы керуеншілер, саяхатшылар, зиярат етушілердің түнеп ғибадат етуі үшін салынған құрылыстардан тұрған деген болжам бар.