Аңдатпа
Relevance. Ankylosing spondylitis (AS) is a chronic systemic inflammatory disease of the axial skeleton and iliosacral joints, which is predominantly detected in males. AS affects people of different races and geographic areas, but there is a high disease incidence in certain populations. People suffering from AS experience not only an increased fatality rate compared to the general population, but also a high invalidity level, which leads to a large number of disabilities. Thus, the study of AS peculiarities is an urgent problem of modern medicine. Aim: To identify the features of the AS epidemiology at the present stage. Search strategy: A search for scientific publications was carried out in the following databases of scientific publications and specialized search engines: PubMed, Google Scholar, Web of Science, Cyberleninka. Records’ number identified from databases, publicly available on the study topic, various in the design amounted to 352. 316 publications were excluded from the analysis according to the exclusion criteria. Only original publications were analyzed, including meta-analyses, systematic reviews, cohort and cross-sectional studies. The initial search depth was 7 years. 36 publications were selected. Due to the insufficient number of scientific papers and the not so significant prevalence of this disease, the group of authors decided to increase the search depth to 15 years according to the same criteria. 71 scientific papers were selected, which are presented in this literary review. Results and conclusions: review revealed that the AS prevalence fluctuates in different world regions and depends on the frequency of the HLAB27 gene presence. Literature analysis demonstrates a tendency to increase and more frequent AS detection among the female population in recent decades. At the same time, there is a significant delay in diagnosis in women compared to men, which leads to a significant deterioration in the quality of life due to the late start of treatment. Актуальность.Анкилозирующий спондилоартрит (АС) является хроническим системнымвоспалительным заболеванием осевого скелета и илеосакральных сочленений, которое преимущественно выявляется у лиц мужского пола. АС поражает людей, относящихся к различным расам и в разных географических территориях, но отмечается высокая распространенность болезни в отдельных популяциях. У людей, страдающих АС наблюдается не только повышенный уровень смертности по сравнению с общей популяцией, но так же высокий уровень инвалидизации, что приводит к высокому уровню нетрудоспособности. Учитывая вышеизложенное, изучение особенностей течения АС является актуальной проблемой современной медицины. Цель: выявить особенности эпидемиологии АС на современном этапе. Стратегия поиска: Проведен поиск научных публикаций в области изучения эпидемиологии АС в следующих базах данных научных публикаций и специализированных поисковых систем: PubMed, GoogleScholar, WebofScience, Сyberleninka в количестве 352 публикации, находящихся в открытом доступе по теме исследования, различных по дизайну исследования. 316 публикаций были исключены из анализа согласно критериям исключения: краткие отчеты, описание случая и серии случаев, газетные статьи и мнение экспертов в виде коротких сообщений. Анализу подверглись только оригинальные публикации, включающие в себя, мета-анализы, систематические обзоры, когортные и поперечные исследования. Первичная глубина поиска составила 7 лет. Было отобрано 36 публикаций. Ввиду недостаточного количества научных работ и не столь значительной распространенности данного заболевания группой авторов было решено увеличить глубину поиска до 15 лет по тем же критериям. Таким образом, было отобрано 71 научных работ, которые представлены в данном литературном обзоре. Результаты и выводы: По результатам обзора выявлено, что распространенность АС колеблется в различных регионах мира и зависит от частоты наличия гена HLA B27. Проведенный нами анализ литературы демонстрирует тенденцию к увеличению и более частую выявляемость АС среди женского населения в последние десятилетия. При этом отмечается значительная задержка в постановке диагноза у женщин по сравнению с мужчинами, что приводит к значительному ухудшению качества жизни ввиду позднего старта лечения. Өзектілігі. Анкилозды спондилоартрит (АС) - бұл осьтік қаңқа мен илеосакральды буындардың созылмалы жүйелі қабыну ауруы, ол көбіне ер адамдарда жиі анықталады. АС әртүрлі нәсілдерге және әртүрлі географиялық аймақтарға жататын адамдарда кездеседі, бірақ жекелеген популяцияларда аурудың жоғары таралуы байқалады. АС-мен ауыратын адамдарда жалпы популяциямен салыстырғанда өлім-жітім деңгейі ғана емес, сонымен қатар мүгедектік деңгейі де жоғары, бұл еңбекке жарамсыздықтың жоғары деңгейіне әкеледі. Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, АС ағымының ерекшеліктерін зерттеу қазіргі медицинаның өзекті мәселесі болып табылады. Мақсаты: қазіргі кезеңде АС эпидемиологиясының ерекшеліктерін анықтау. Іздеу стратегиясы: АС эпидемиологиясын зерттеу саласындағы ғылымижарияланымдарды зерттеу тақырыбы бойынша ашық қолжетімді, зерттеу дизайны бойынша әртүрлі 352 басылым келесі: PubMed, Google Scholar, Web of Science, Syberleninka ғылыми жарияланымдар мен мамандандырылған іздеу жүйелерінің дерекқорларында іздеу жүргізілді. 316 басылым алып тастау критерийлеріне сәйкес: қысқаша есептер, уақиға сипаттамасы және бірқатар жағдайлар, газет мақалалары және қысқа хабарламалар түрінде сарапшылардың пікірі, талдаудан шығарылды. Мета-талдаулар, жүйелі шолулар, когорттық және көлденең зерттеулерді қамтитын түпнұсқа басылымдар ғана талданды. Іздеудің бастапқы тереңдігі 7 жыл болды. 36 басылым таңдалды. Ғылыми жұмыстардың жеткіліксіз санына және осы аурудың соншалықты көп таралмауына байланысты авторлар тобы іздеудің тереңдігін сол критерийлер бойынша 15 жылға дейін ұлғайту туралы шешім қабылдады. Осы әдеби шолуда ұсынылған 71 ғылыми жұмыс таңдалды. Нәтижелер мен қорытындылар: әдеби шолуымыздың нәтижелері бойынша АС таралуы әлемнің әртүрлі аймақтарында бірдей еместігі және HLA b27 генінің болу жиілігіне байланысты екені анықталды. Біз жүргізген әдебиеттерді талдау соңғы онжылдықтарда әйелдер арасында АС-ның өсу тенденциясын және жиі анықталуын көрсетеді. Сонымен бірге ерлермен салыстырғанда әйелдерде диагноз қоюдың айтарлықтай кешігуі байқалады, бұл емдеудің кеш басталуына байланысты өмір сапасының айтарлықтай нашарлауына әкеледі.