Аңдатпа
Introduction. The education of nurses in evidence-based practice (EBP) represents a continuous endeavor, commencing during their undergraduate education and persisting throughout their professional nursing trajectories. The evaluation of the sufficiency and efficacy of imparting evidence-based nursing (EBN) practice within the academic undergraduate curriculum commenced in the Republic of Kazakhstan in 2019, as a component of the ProInCa initiative ("Promoting the Innovation Capacity of Higher Education in Nursing during Health Services' Transition"), supported by Erasmus+. Four years subsequent to the integration of EBN practice courses within colleges and medical universities, it becomes imperative to undertake a comprehensive assessment to gauge the present state concerning the efficacy of this discipline. The objective of this study is to assess and juxtapose the efficacy of educational programs pertaining to EBN practice across applied and academic bachelor of nursing levels, with the aim of further refining the management of this discipline. Materials and methods: An anonymous online questionnaire was administered utilizing the instrument titled "Assessment of teaching and learning evidence-based practice by assessing domains of knowledge, attitudes, and behavior". Prior to and following the completion of the EBN practice course in September 2023, one hundred and sixty-three second-year students from the Higher Medical College and «Danalyk» college in Astana and one hundred and forty-five nurses who underwent professional development training at the NJSC "Semey Medical University" were surveyed. The statistical significance of the findings was evaluated using the Student's paired T-test. Results. In the "Knowledge" domain, academic bachelor's degree students exhibited a lesser comprehension of the significance of knowledge and skills in EBN for daily practice (16.16±2.07 vs. 19.1±1.84; p=0.001), whereas applied bachelor's degree students consistently maintained a high level both pre- and post-study (21.76±2.87 vs. 21.94±3.36; p=0.001). Furthermore, notable differences in attitude were observed between the compared groups, with undergraduate students expressing more skepticism regarding EBN as a practical approach. Despite this skepticism, undergraduate students displayed enhanced confidence in applying EBN knowledge and skills in their daily practice (20.66±6.87 vs. 23.28±5.58; p=0.001), alongside an increased readiness to implement EBN in their present and future professional endeavors (34.05±4.69 vs. 36.2±3.75; p=0.001). Conclusions. Thus, students of applied and academic bachelor's degrees demonstrated an improvement in knowledge after completing the course on EBP, expressed their willingness to apply it in their professional activities, however, the perception of nursing as an art with a great emphasis on their own experience and individual approach to the patient remains. Введение. Обучение медсестер доказательной практике — это постоянный процесс, который начинается еще во время учебы в бакалавриате и продолжается на протяжении всей их сестринской карьеры. Изучение адекватности и эффективности преподавания доказательной сестринской практики на уровне академического бакалавриата началось в Республике Казахстан в 2019 году в рамках проекта ProInCa (“Promoting the Innovation Capacity of Higher Education in Nursing during Health Services’ Transition”) при поддержке Erasmus+. Спустя 4 года с момента внедрения курса доказательной сестринской практики в колледжах и медицинских вузах назрела необходимость мониторинга текущей ситуации по эффективности ведения указанной дисциплины. Цель исследования: Оценить и сравнить эффективность образовательных программ по доказательной сестринской практике на уровнях прикладного и академического бакалавриата сестринского дела для дальнейшей оптимизации ведения дисциплины. Материалы и методы исследования. Проведено анонимное онлайн-анкетирование с применением опросника «Оценка преподавания и обучения доказательной практике путем оценки доменов знаний, отношения и поведения». Сто шестьдесят три студента второго года обучения Высшего медицинского колледжа и колледжа «Даналык» г. Астана, и сто сорок пять медицинских сестер, проходивших цикл повышения квалификации в НАО «Медицинский университет Семей» были опрошены до и после прохождения курса по доказательной сестринской практике (ДСП) в сентябре 2023 года. Для оценки уровня статистической значимости применялся парный Т-критерий Стьюдента. Результаты. В области "Знания" студенты академического бакалавриата продемонстрировали более низкое понимание значимости знаний и навыков в ДСП в повседневной практике (16,16±2,07 против 19,1±1,84; p=0,001), в то время как студенты прикладного бакалавриата поддерживали стабильно высокий уровень как до, так и после обучения (21,76±2,87 против 21,94±3,36; p=0,001). Значительные различия в области «Отношения» также были очевидны между сравниваемыми группами, причем студенты академического бакалавриата проявляли больший скептицизм по отношению к ДСП как практическому подходу. Несмотря на этот скептицизм, студенты академического бакалавриата продемонстрировали большую уверенность в применении знаний и навыков ДСП в повседневной практике (20,66±6,87 против 23,28±5,58; p=0,001), наряду с повышенной готовностью внедрять ДСП в свою текущую и будущую работу (34,05±4,69 против 36,2±3,75; p=0,001). Выводы. Таким образом, студенты прикладного и академического бакалавриата продемонстрировали улучшение знаний после пройденного курса по доказательной практике, выразили свою готовность применять ее в своей профессиональной деятельности, однако по-прежнему сохраняется восприятие сестринского дела как искусства с большим акцентом на собственный опыт и индивидуальный подход к пациенту. Кіріспе. Медбикелерді дәлелді тәжірибеге үйрету-бұл бакалавриатта оқып жүргенде басталатын және олардың мейірбикелік мансабында жалғасатын тұрақты процесс. Академиялық бакалавриат деңгейінде дәлелді мейіргерлік практиканы (ДМП) оқытудың барабарлығы мен тиімділігін зерттеу Қазақстан Республикасында 2019 жылы Erasmus+ қолдауымен ProInCa ("Promoting the Innovation Capacity of Higher Education in Nursing during Health Services' Transition") жобасы шеңберінде басталды. Колледждер мен медициналық жоғары оқу орындарында дәлелді мейірбикелік практика курсы енгізілген сәттен бастап 4 жылдан кейін аталған пәнді жүргізудің тиімділігі бойынша ағымдағы ахуалды мониторингілеу қажеттілігі туындады. Зерттеудің мақсаты: пәнді одан әрі оңтайландыру үшін мейірбике ісінің қолданбалы және академиялық бакалавриат деңгейлеріндегі ДМП бойынша білім беру бағдарламаларының тиімділігін бағалау және салыстыру. Зерттеу материалдары мен әдістері. "Білім, көзқарас және мінез-құлық домендерін бағалау арқылы дәлелді тәжірибені оқыту мен оқытуды бағалау" сауалнамасын қолдана отырып, анонимді онлайн-сауалнама жүргізілді. Астана қ. "Даналық" колледжі мен Жоғары Медициналық колледжінің екінші курсының жүз алпыс үш студенті және "Семей медицина университеті" КЕАҚ-да біліктілікті арттыру циклынан өткен жүз қырық бес медбикеден 2023 жылдың қыркүйегінде ДМП курсына дейін және одан кейін сұхбат алынды. Статистикалық маңыздылық деңгейін бағалау үшін студенттің жұптасқан Т-критерийі қолданылды. Нәтижелер. "Білім" саласында академиялық бакалавриат студенттері күнделікті тәжірибеде ДМП білім мен дағдылардың маңыздылығы туралы төмен түсінік көрсетті (16,16±2,07 қарсы 19,1±1,84; p= 0,001), ал қолданбалы бакалавриат студенттері оқуға дейін де, одан кейін де тұрақты жоғары деңгейде болды (21,76±2,87 қарсы 21,94±3,36; p=0,001). "Қарым-қатынас" саласындағы айтарлықтай айырмашылықтар салыстырмалы топтар арасында да айқын болды, академиялық бакалавриат студенттері ДМП практикалық тәсіл ретінде үлкен күмәнмен қарады. Осы скептицизмге қарамастан, академиялық бакалавриат студенттері ДМП білімі мен дағдыларын күнделікті тәжірибеде қолдануға үлкен сенімділік танытты (20,66±6,87 қарсы 23,28±5,58; p=0,001), сонымен қатар ДМП өзінің қазіргі және болашақ жұмысына енгізуге жоғары дайындық (34,05±4,69 қарсы 36,2±3,75; p=0,001). Қорытындылар. Осылайша, қолданбалы және академиялық бакалавриат студенттері дәлелді практика курсынан кейін білімнің жақсарғанын көрсетті, оны кәсіби қызметінде қолдануға дайын екендіктерін білдірді, дегенмен мейірбике ісін өнер ретінде қабылдау әлі де өз тәжірибесіне және пациентке жеке көзқарасқа баса назар аудара отырып сақталады.