ҚАРСЫЛЫҚТІЛІ: XIX ҒАСЫРДАҒЫАҚЫН-ЖЫРАУШЫҒАРМАШЫЛЫҒЫНДАҒЫҚАЗАҚТАРДЫҢАЗАТТЫҚКҮРЕСІНІҢМӘТІНДІКТАЛДАУЫ

2024

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Gold Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.51889/2959-6017.2024.82.3.013
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

МақаладаРесейдіңимпериялықбасқаруынақарсыазаттықкүресіконтекстіндеXIX ғасырдағыақын-жыраудыңпоэтикалықшығармаларыныңқарсылықтытілінеталдаужүргізіледі. СүгірМырзалыұлының(XIX ғ.) 1969-1870 жылдардағы«Ереженің» өміргеенгізілуінебайланыстыдүниегекелген«Болғандаханыңқазық, биіңарқан» депбасталатынөлеңімен«Ауабіркөштікбіркүнде» шығармасы, ШыныязШонайұлының(XIX ғ.) «Жаңанизам» поэмасымен«Жебесішыныболаттансадағымның» өлеңдерімәтіндікталдауғатүскен. Бұлэтникалықорысемесәдебидереккөздердің-постколониялықпоэтиканыңжарқынмысалыретіндеұсынылған. Осышығармалармысалындаавтортарихишындықтыпостколониялыққабылдаудискурсыаясындаалыпзерттейді, осыөлеңдерменпоэмалардыекітүрліоқумүмкіндігінкөрсетеотырып, авторпатшаүкіметініңенгізген"жаңалықтарына" дегенхалықтыңкөзқарасын, психологиялықжәй-күйінсемантикалықсубтексттерменталдайды. Мәтінаралықөлшемавторлардықазақмәдениетіндегі"зар-заман" тақырыбыменбайланыстыруға, постколониалдық, поскеңестікҚазақстандаавторларқолданатынәдістердіңбірідептұжырымдауғамүмкіндікбереді. Мақсатыотаршылдыққақарсыкүресаясындатуындағанәдебишығармаларменшығармашылықтыталдауарқылыұлттықәдебиеттіңпостколониялықаспектілерінашу. Ақындаршығармашылдығынапостколониялықтәсілдіқолдануарқылыоқиғаныңжалпыкөрінісіменсолоқиғаныңжасырынжақтарынбайқауғаболады. Зерттеуөзтәуелсіздігіүшінкүрескезеңіндеқазақтардыңұлттықбірегейліктіңтілдікаспектілерінеәдебимәтіндікталдауғажүгінеді.