АҚПАРАТ АҒЫНЫ АРҚЫЛЫ ЖҰМСАҚ КҮШ САЯСАТЫН ҚОЛДАНЫП ОТЫРҒАН МЕМЛЕКЕТТЕР ТАРАПЫНАН КИБЕРҚАУІПСІЗДІКТІ САҚТАУ: ҚАЗАҚСТАНМЫСАЛЫНДА

2024

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Gold Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.51889/2959-6017.2024.82.3.007
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Киберқауіпсіздік ұғымы мемлекеттің ұлттық деңгейдегі қауіпсіздігіне тікелей байланысты феномен. Ғаламтор желісі, әлеуметтік желілер немесе кез келген ақпарат таратушы көздер белгілі бір әлеуметтік топтарға әсер ету үшін қолданылады. Егер ақпараттық басқару немесе ықпал ету сырт мемлекеттен келсе онда бұл жұмсақ күш стратегиясының бір бөлігі саналады. Сөйте тұра цифрлық технологияларды толық көлемде қолдану қазіргі қоғамның ажырамас бөлігіне айналды. Ал ақпараттық технологиялар мемлекет-тік басқарудың барлық дерлік салаларында: экономика, білім, денсаулық, саяси, әкімшілік және т.б.қолданылады. Әлемнің осындай цифрландыру жүйесіне жаппай көшуі әр мемлекеттің ұлттық деңгейде өз деректерін кибершабуылдардан қамтамасыз ету өзекті мәселеге айналып отыр. Әлемнің озық мемлекет-тері мемлекетті ақпараттандыруда және деректерді пайдалануда қауіп төндіретін кибершабуылдармен күресу мақсатында кешенді стратегиялық жұмыстарын әлдеқашан бастаған. Соған қарамастан кибер-шабуылдың саны күн сайынғы дамуға сәйкес азайған емес. Керісінше қауіпсіздікті қастамасыз ету жаңа деңгейге өткен, әрі күрделене түскен. Осы тұста Қазақстанның да өз халқы мен мемлекеттік аппаратта-рын шабуылдардан қорғау мақсатында жұмыс жасауы әлі де тиісті деңгейге жеткен жоқ. Оған себеп және кедергі болатын мәселелер мен оның шешу жолдарына ұсыныстар осы мақалада талданатын болады.