Сынтастардың таралымы және скифтердің миграциясы

2024

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Gold Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.32523/2616-7255-2024-147-2-137-157
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Автор мақаласында ежелгі көшпелі скифтердің (оғуздардың) баба мекені Орталық Азияда жасап қалдырған сынтастардың шығу тегі, неге арналғанын, олардың типі, хронологиясы туралы бұған дейінгі жарық көрген зерттеулерді топтастырып, синтездеп берумен қатар, ежелгі көшпелілер мәдениетін, мәдени құндылықтары арқылы тарихын жаңғыртуға талпынған. Қазіргі кезде археология ғылымы күш алып, көптеген мұраларды жаңадан ашып, олардың құпия сырына жаңа көзқараспен қарай бастады. Солардың бірі қарапайым халықтардың көзі үйренген сынтастар. Өйтсе, бұл сынтастар бүкіл түркі әлемнің ежелгі тарихының нақты түпдерегі, материалдық құндылығы екенін автор көрсеткен. Сонымен қатар Орталық Азиядан Еуропаға қоныс аударған ежелгі шумер, эллиндіктерден кейін, ежелгі оғуздардың миграциясын негізгі нысан болып отырған сынтастардың хронологиясы, орналасқан ареалы арқылы белгілеп берген.