Бүгінгі фольклортану және Ахмет Байтұрсынұлының ауыз әдебиетін саралау ұстанымдары

2023

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Gold Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.32523/2616-678x-2023-143-2-172-180
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Осы мақалада қазақтың аса көрнекті ғалымы А. Байтұрсынұлының«Әдебиеттанытқыш» еңбегінде ауыз әдебиетін саралауға байланысты қолданғанғылыми ұстанымдары, өзінен кейінгі кеңестік және бүгінгі фольклортануғылымындағы ұстанымдар тұрғысынан пайымдауға қадам жасалды. Зерттеубарысында А. Байтұрсынұлының ауыз әдебиетіне байланысты пікірлері өззаманындағы теориялық ұстанымдарының ықпалы болғаны анықталды.Зерттеу әдісі ретінде тарихи-салыстырмалы және герменевтикалық әдістерқолданылды. Сонымен қатар, зерттеу барысында оның ғылыми парадигмасымен ұстанымдарына байланысты туындаған мәселелер анықталып, оның дінифакторға байланысты екеніне көрсетілді. Ауыз әдебиетіндегі жекелеген жанрларбойынша тиісті салыстырулар жасалып, Алаш, кеңестік және тәуелсіздік кезеңдерарасындағы көзқарастарға байланысты сабақтастықтар анықталды. Тарихи жәнезамана ағымына байланысты әдебиеттану мен фольклорда орын алған ғылымикөзқарастардың өзгеруіне байланысты А. Байтұрсынұлы ауыз әдебиетіне жатқызғанжанрларға байланысты өзгерістер болғаны айқындалды. Осы пайымдауларғабайланысты тиісті қортындылар мен тұжырымдар жасалды.