ҚAЗAҚСТAН ОБЛЫСТАРЫНДАҒЫ СУ ЛАСТАНУЫНЫҢ ХАЛЫҚ ДЕНСАУЛЫҒЫНА ӘСЕРІНІҢ КӨPСEТКІШТEPІН OБЪEКТІЛІК-КEҢІСТІК ДEPEКТEPМEН ИНТEГPAЦИЯЛAУ ҮШІН МOДEЛІН ӘЗІPЛEУ

2023

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Hybrid Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.52167/1609-1817-2023-126-3-372-381
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Халықтың денсаулық жағдайын бағалау үшін ресми ашық көздерден сенімді ақпарат жиналды. Интеграция үшін геоақпараттық жүйелердің мүмкіндіктері пайдаланылды, өйткені осы саладағы соңғы технологиялық жетістіктер ауқымды геокеңістіктік деректерді басқаруға және әлеуметтік-экономикалық деректермен кеңістіктік операцияларды орындауға мүмкіндік берді. Жұмыс нәтижелері халықтың денсаулығы деңгейінің үш маңызды көрсеткіші бөлінісінде ұсынылды және Қазақстанның барлық облыстары бойынша көрсеткіштің вариациясын ұлғайту мақсатында жылу картасының көмегімен жаңғыртылды. Ұсынылып отырған тәсіл жұртшылық пен халықты Алматы қаласы маңындағы аумақтағы қоршаған ортаның жай-күйі туралы хабардар етуге мүмкіндік береді және Қазақстан Республикасының Қоршаған ортаны қорғау саласындағы шаралардың тиімділігін одан әрі бағалау үшін кеңейтілуі мүмкін. Су ресурстарының ластану деңгейінің өзгеру үрдісін есепке алу жүзеге асырылды. Авторлар жер үсті суларының ластануы мен йод тапшылығына байланысты қанайналым жүйесі аурулары, қатерлі ісік аурулары, жедел жоғарғы тыныс жолдарының инфекциялары сияқты аурулар арасындағы байланысты анықтады және статистикалық мәліметтер негізінде өмір сүру ұзақтығын бағалады. Талдау нәтижелері бойынша шаруашылық-ауыз су ластануының өңір тұрғындарының денсаулығына әсері бағаланды.