6-8. Yüzyıllarda Oğuzların Kazak Türklerinin Oluşumundaki Rolü

2022

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Gold Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.37879/9789751749987.2022.35
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Türk halklarının etnik yapılandırılmasında Oğuzların rolü hakkında çok sayıda araştırmalar yer almaktadır.Buna bakmadan, ele alınan araştırmalar Oğuzların öncelikle tarihi dönemlere dayanarak etnik ve siyasi bölümlere girmeleri mecburi olduğunu ve gelişme sürecinde Oğuzların bünyesinde Türk halklarının rolü, bunun yanı sıra çok sayıdaki Türk boylarının da bu bölümlerden parçalanarak çıktıkları hakkında araştırmalar yapılmamıştır.Bunun için ancak dil (lingvistik) araştırmalar yapılarak Oğuz dil grubuna Türkiye Türklerini, Azeri Türklerini, Türkmenleri, Gagauzları, Salarları, Kırım Tatarlarını v.b. etnik grupları katmaktadır.Bu durumda hatırlatılması gereken bir mesele vardır.Orhun abidelerinde Oğuzların batıya göç etmesi sürecinde onlarla beraber diğer, Oğuz dil grubuna girmeyen, Türk boylar göç etmiştir.Onların arasında mesela, sonradan Kazak Türklerinin etnik yapılandırmasında büyük rol oynayan Nayman, Kerey, Merkit, Kanlı, Karluklar yer almaktadır.Bunun için de Oğuzlar tarihini Kazak Türklerinin tarihi ile bir süreçte olduğunu dile getirebiliriz.Bununla beraber Oğuzların VII.yüzyılda şimdiki Kazakistan'ın Yedisu bölgesine yerleştiklerini, sonradan IX. asrın sonu ile X. yüzyılın baş döneminde Sırderya'nın aşağı akışında büyük devlet (konfederasyon) kurduklarını unutmamamız gerekmektedir.Bu sebeple ele aldığımız ilmî makalede "Kazak Türklerinin Boylar Tarihi" adlı ilmi projeyi gerçekleştirmek amacıyla araştırma sonuçlarını sunmak istemekteyiz.Bu araştırmalar içinde şimdiki Kazak Türklerinin etnik