AN UNUSUAL SUBJECT IN THE ROCK ART IMAGERY OF THE OLD-TURKIC PERIOD FROM THE ALTAI

2019

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Gold Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.25681/iaras.2019.978-5-202-01433-8.361-366
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

В 2001 г. в долине р. Чаган на Алтае найдена и опубликована Д.В.Черемисиным удивительная миниатюра, гравированная на скале в древнетюркское время. В центре изображен породистый конь с тамгой на крупе, с двух сторон удерживаемый на веревках воинами третий воин готовится выстрелить в животное из лука. Первоначально воспринятая как сцена укрощения или жертвоприношения коня, эта картина теперь рассматривается авторами как необычный для традиционного наскального искусства и для эпоса кочевников Центральной Азии сюжет, повествующий о намеренном убийстве коня, отмеченного тамгой его владельца. Точный возраст миниатюры пока не установлен. Своеобразная форма тамги имеет сходство с тамгами басмылов, представленными на памятниках Монголии, но более напоминает тамгу тюргешей, известную по нумизматическим материалам и петроглифам Семиречья. In 2001 an amazing miniature engraved during the Old-Turkic period on a rock in the Chagan Valley in the Altai, was found and published by D.V. Cheremisin. In the center of the composition a thoroughbred horse with a tamga on its croup is engraved, it is held with ropes by two warriors the third warrior is preparing to shoot the animal with a bow. Originally perceived as a scene of taming or sacrificing a horse, this depiction is now considered by the authors as a subject, unusual for the traditional rock art and for the epic of Central Asian nomads: the purposive killing of a horse marked by its owners tamga. The exact dating of the engravings has not yet been established. The peculiar form of the tamga resembles the Basmyls tamga represented in rock art and at the memorial stele from Bombogor (Mongolia), but is more reminiscent of the tamga of the Turgeshes, known from early medieval coins and petroglyphs of the Semirechye in Kazakhstan.