2019 ЖЫЛҒЫ МҰТП «АЛТЫН-ЕМЕЛ» «ТАБИҒАТ ЖЫЛНАМАСЫ» БОЙЫНША ЖАНУАРЛАР ӘЛЕМІ

2021

Жабық қол жеткізу Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.37884/.v4i4.26
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Зерттеу ҒЗЖ (ғылыми зерттеу жұмыстарының) тақырыбын орындау шеңберінде 2019жылдың «Табиғат жылнамасы» қорытындысы бойынша «Алтын-Емел» мемлекеттік ұлттықтабиғи паркінің (МҰТП) жануарлар дүниесі жағдайын бағалауға арналған. Зерттеудіңмақсаты жануарлар әлемінің түрлік құрамы, саны, жыныстық-жас құрамы, көші-қон, қонысаудару, эпизоотия және аномалия, жабайы жануарлардың жаңа түрлерін қоныстандырусияқты көрсеткіштер бойынша олардың жай-күйін бағалау нәтижелерін алу болып табылады.Бұхар бұғы сүтқоректілердің тізімінен шығарылғанына қарамастан, МҰТП фаунасыныңтүрлерінің саны өзгеріссіз қалғаны анықталды, бірақ орнитофауна бір түрге – қара баскүлкіге өсті. Жалпы, жануарлардың негізгі түрлерінің саны тұрақты, Қызыл кітапқаенгізілген түрлер үшін ұлғаю үрдісі байқалады, көші-қон мен қоныс аудару сипаты ең жақсыжайылымдар мен суаттарды іздеумен байланысты, қарақұйрық үшін Шығыс Панфилов көшіқон дәлізі, арқар, құлан, тау сияқты тұяқтылар үшін белгіленді. Эпизоотия, аномалиялар(құланның туу жарақаттарын қоспағанда), интродуценттердің пайда болуы жағдайларыанықталған жоқ. Жұмыстың мәні жануарлар әлемінің жай-күйі туралы жаңа мәліметтер алуболып табылады, бұл оның одан әрі өзгеруін болжауға мүмкіндік береді. Жұмыс нәтижелеріжануарлардың негізгі түрлерінің санын қолдау және жануарлардың МҰТП шекарасынан тысжерлерге көшуінің алдын алу, жыртқыштармен күресті ұйымдастыру арқылы жануарлардыңөсімін молайтуды жақсарту, жануарлардың шағын тобын қалыптастыру үшін биотехникалықіс-шараларды әзірлеу мүмкіндігі арқылы практикалық маңызды болып табылады.