Аңдатпа
Хроническая сердечная недостаточность (ХСН) является актуальной медико-социальной проблемой во всем мире в связи с ее распространенностью, высокими показателями смертности, заметным снижением качества жизни (КЖ). Ведение больных с ХСН в нашей республике не соответствует международным стандартам, так как отсутствует постоянный мониторинг и поддержка медицинских сестер, имеющих соответствующую клиническую подготовку. Целью исследования явилось улучшение КЖ больных ХСН на основе оптимизации сестринского ухода. Материалы и методы исследования: КЖ жизни больных ХСН оценивалось по Минессотскому опроснику, в котором всесторонне охвачены физические и психологические аспекты состояния больных с ХСН. В котролируемом клиническом исследовании сравнивалась динамика показателей КЖ в двух группах: 150 больных получили подробые рекомендации по модификации образа жизни, характера питания, режима физической активности и постоянно находились под наблюдением медицинской сестры (основная группа) и 148 больных (контрольная группа), наблюдавшихся традиционно в прикрепленных врачебных амбулаториях. Оценка КЖ проводилась в динамике через 1 месяц, в основной группе общий средний балл и средний балл по отдельным параметрам опросника (отечность голеней и стоп, затруднения при подъеме вверх по лестнице, ограничения в питании, необходимость соблюдения диеты, одышка, депрессия) показали статистически достоверные изменения в сторону улучшения, тогда как в контрольной группе показатели КЖ не изменились. Выводы: таким образом, КЖ больных ХСН значительно ухудшается как по физическому самоощущению пациентов, так и по социально-психологическим аспектам. При оптимизации ухода за пациентами ХСН со стороны медицинской сестры с разработкой специальных программ наблюдения и постоянной поддержке пациента можно добиться значительного улучшения КЖ больных ХСН The article presents results of the original research on the improvement of quality of life of patients with chronic heart failure by means of optimization of nursing care. It is shown that close observation and monitoring for all nursing recommendations significantly improves the quality of life of patients that was assessed by The Minnesota Living with Heart Failure Questionnaire (MLHFQ). Chronic heart failure (CHF) is an actual medical and social problem in the world because of high prevalence, mortality rates and marked declining of quality of life (QL). Management of patients with CHF in our country is not conducted in accordance to international standards because of lack of specializied nursing care and monitoring support. The aim of the research. The aim of our study is to improve the QL of patients with CHF by means of optimization of nursing care. Materials and methods of research. QL of patients with CHF were evaluated by The Minnesota Living with Heart Failure Questionnaire(MLHFQ), which comprehensively covers all physical and psychological aspects of impairments in the patients with CHF. There were two study groups comparing QL: the intervention group of 150 patients received detailed recommendations for life style modification, diet and physical activity, - were under continuous observation of nurses; the comparison (control) group of 148 patients were managed conventially in the attached district out-patient clinics. Evaluation of QL was performed over one month. The total score and scores on separated parameters (swelling of ankles and legs, difficulties in climbing stairs, restrictions in diet, breathlessness, feeling depressed) were improved statistically significant in the intervention group, whereas these data were unchanged in the comparison (control) group. Conclusions. Therefore, QL of patients with CHF is deteriorated as physically and social-psycologically. Optimization of nursing care of patients with CHF by means of special programmes of continous observation and monitoring can markedly enhance QL of patients with CHF. Жүректің созылмалы жеткіліксіздігі (ЖСЖ) кең тарағанына, өлім-жітімнің жоғары деңгейде болуына, өмір сапасының (ӨС) күрт төмендеуіне байланысты қазіргі заманның өте өзекті медикалық әлеуметтік мәселесі болып табылады. Біздің елімізді ЖСЖ бар науқастарды денсаулық сақтау саласында қарап емдеу шаралары халықаралық деңгейге қарағнда төмен, өйткені арнайы дайындығы бар мейірбикелер жұмысы ұйымдастырылмаған. Зерттеу мақсаты ЖСЖ бар науқастардың ӨС мейірбикелік күтімді жетілдіру арқасында жақсарту болып табылды. Зерттеу мәліметтері мен әдістері. ЖСЖ бар науқастардың ӨС Минессот сауалнамасы бойынша зерттелді, бұның ішінде ЖСЖ бар науқастардың жағдайы физикалық және психологиялық тараптардан жан-жақты қарастырылған. Бақылау клиникалық зерртеу барысында ӨС көрсеткіштерінің өзгерістері екі топта салыстырылды: 150 науқас үнемі мейірбике бақылауында болып, өмір салты өзгертілуі, тамақтану, физикалық тұрғыдан белсенді болу жайлы толық нұсқаулар алып отырды (негізігі топ), 148 науқас бекітілген дәрігерлік амбулаторияларда дағдылы түрде қаралып жүрді (бақылау тобы). Арасына бір ай салып, ӨС қайталап зерттегенімізде, негізгі топта жалпы орташа балл және жеке бөлек көрсеткіштер (аяқтардың ісінуі, баспалдақпен жоғары көтерілу қиыншылығы, тамақтану шектелуі және диета ұстану қажеттілігі, ентігу, депрессия) бойынша орташа балл статистикалық маңызды дәрежеде өзгерді, ал бақылау тобында науқастардың ӨС айтарлықтай өзгерген жоқ. Қорытынды. Сонымен, ЖСЖ бар науқастардың өмір сапасы адамның өзін-өзі сезінуі тұрғысынан да, әлеуметтік психологиялық тұрғыдан да едәуір төмендейді. ЖСЖ бар науқастардың күтіміне ерекше көңіл бөлініп, арнайы білім алған мейірбике тарапынан бұларға үнемі бақылау жүргізіліп, қолдау көрсетілсе, ЖСЖ бар науқастардың өмір сапасы анағұрлым жақсаратын болады.